Zadanie 17 — czerwiec 2015 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 16–19.

W celu określenia składu jakościowego dwuskładnikowego stopu glinu i metalu Me

przeprowadzono dwuetapowe doświadczenie.

Etap 1.: Do 10,0 g stopu dodano nadmiar stężonego roztworu wodorotlenku sodu

i zaobserwowano, że część stopu uległa roztworzeniu, przy czym w reakcji wydzielał się

palny gaz, o gęstości mniejszej od gęstości powietrza. Masa nieprzereagowanej części stopu

wynosiła 8,1 g. Otrzymany po oddzieleniu roztworu metal Me poddano dalszym badaniom.

Etap 2.: Do nieprzereagowanego składnika dodano nadmiar roztworu HNO3 i zaobserwowano

wydzielenie bezbarwnego gazu, który u wylotu probówki zmieniał barwę na brązową.

W powstałym roztworze były obecne jony Me+. Po ustaniu wydzielania się gazu do roztworu

dodano nadmiar wodnego roztworu wodorotlenku sodu i zaobserwowano pojawienie się

osadu.

Uzupełnij poniższe zdania dotyczące 2. etapu doświadczenia. Wybierz i podkreśl jedno określenie spośród podanych w każdym nawiasie.

Bezbarwny gaz wydzielający się w reakcji metalu Me z roztworem HNO3 to

(NO / NO2). Oznacza to, że do reakcji użyto (stężonego / rozcieńczonego) roztworu kwasu.

Zmiana barwy gazu u wylotu probówki jest spowodowana reakcją tego gazu z (O2 / H2).

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Najpierw rozpoznaj bezbarwny produkt spośród NO i NO2. Następnie wyjaśnij brunatnienie przy kontakcie z powietrzem.

Podpowiedź 2

NO utlenia się tlenem do brunatnego NO2. W zadanym modelu powstaje przy reakcji z rozcieńczonym HNO3.

Podpowiedź 3

Wybierz NO, rozcieńczonego i O2. Możesz sprawdzić interpretację równaniem 2NO + O2 → 2NO2.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 17 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 8.

Zasady oceniania

1 p. – poprawne uzupełnienie zdań

0 p. – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Bezbarwnym tlenkiem azotu wskazanym w doświadczeniu jest NO, a nie brunatny NO2. W szkolnym opisie roztwarzania metalu taki produkt redukcji HNO3 wskazuje użycie rozcieńczonego kwasu. Przy wylocie probówki NO styka się z tlenem powietrza i utlenia do NO2 zgodnie z 2NO + O2 → 2NO2.

Stąd obserwowana zmiana barwy na brunatną. Wodór nie wyjaśnia tego efektu, a gaz nie był od początku NO2. Rozumowanie wymaga oddzielenia reakcji zachodzącej w roztworze od późniejszej reakcji produktu z powietrzem.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 17 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 8.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2015_06_dodatkowy_17

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania