Źródło
Informacja do zadań 16–19.
W celu określenia składu jakościowego dwuskładnikowego stopu glinu i metalu Me
przeprowadzono dwuetapowe doświadczenie.
Etap 1.: Do 10,0 g stopu dodano nadmiar stężonego roztworu wodorotlenku sodu
i zaobserwowano, że część stopu uległa roztworzeniu, przy czym w reakcji wydzielał się
palny gaz, o gęstości mniejszej od gęstości powietrza. Masa nieprzereagowanej części stopu
wynosiła 8,1 g. Otrzymany po oddzieleniu roztworu metal Me poddano dalszym badaniom.
Etap 2.: Do nieprzereagowanego składnika dodano nadmiar roztworu HNO3 i zaobserwowano
wydzielenie bezbarwnego gazu, który u wylotu probówki zmieniał barwę na brązową.
W powstałym roztworze były obecne jony Me+. Po ustaniu wydzielania się gazu do roztworu
dodano nadmiar wodnego roztworu wodorotlenku sodu i zaobserwowano pojawienie się
osadu.
Zapisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji zachodzącej po dodaniu stężonego roztworu wodorotlenku sodu do glinu, jeżeli w reakcji powstaje anion tetrahydroksoglinianowy.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Ustal produkt kompleksowy i gaz wydzielany podczas reakcji metalu z zasadą. Nie pomijaj wody jako reagenta.
Podpowiedź 2
Dwa atomy Al oddają łącznie 6 elektronów, co daje 3H2. Każdy kompleks zawiera cztery grupy hydroksylowe.
Podpowiedź 3
Zapisz 2Al + 2OH− + 6H2O → 2[Al(OH)4]− + 3H2. Sprawdź atomy i ładunek −2.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Zasady oceniania
1 p. – poprawne napisanie w formie jonowej skróconej równania reakcji
0 p. – błędne napisanie równania reakcji (błędne wzory reagentów, błędne współczynniki
stechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) lub brak odpowiedzi
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Glin reaguje z mocną zasadą w obecności wody, ponieważ tworzy stabilny, rozpuszczalny kompleks hydroksylowy. Metal utlenia się z 0 do +III, a wodór z wody redukuje się do H2. Dwa atomy Al oddają sześć elektronów, co odpowiada trzem cząsteczkom wodoru.
Równanie jonowe ma postać 2Al + 2OH− + 6H2O → 2[Al(OH)4]− + 3H2. Nie jest to samo roztwarzanie gotowego Al(OH)3: tutaj substratem jest metal i wydziela się gaz. Sód pomijamy jako jon obserwator, a suma ładunków wynosi −2 po obu stronach.