Źródło
Informacja do zadań 12–14.
Reakcję kwasu azotowego(V) z wodorotlenkiem potasu ilustruje równanie:
Zmieszano 400 gramów wodnego roztworu wodorotlenku potasu o stężeniu 10% masowych
oraz 400 gramów wodnego roztworu kwasu azotowego(V) o stężeniu 10% masowych.
Oblicz pH otrzymanego roztworu, jeżeli jego gęstość jest równa 1,1 g · cm−3. Wynik zaokrąglij do pierwszego miejsca po przecinku.
Obliczenia:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Oblicz dokładny nadmiar molowy KOH. Objętość wyznacz z masy całej mieszaniny i jej gęstości.
Podpowiedź 2
Użyj (40/56−40/63) mol OH− oraz V = (800/1,1) cm3. Nie zaokrąglaj ilości reagentów do dziesiątych mola.
Podpowiedź 3
Oblicz [OH−], potem pOH i pH = 14−pOH. Wynik bez zaokrągleń pośrednich to 13,0; 13,1 w przykładzie CKE wynika z wcześniejszych przybliżeń.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE


Uwaga: Wyniki obliczeń wykonanych w punkcie a) zadania mogą być wykorzystanie
w rozwiązaniu w punkcie b).
Zasady oceniania
2 p. – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie
wyniku jako wielkości niemianowanej z wymaganą dokładnością
1 p. – zastosowanie poprawnej metody i:
– popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku
liczbowego
– podanie wyniku z inną niż wymagana dokładnością
– podanie wyniku z jednostką
0 p. – zastosowanie błędnej metody obliczenia lub brak rozwiązania
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Po reakcji pozostaje 40/56−40/63 ≈ 0,079365 mol OH−. Masa mieszaniny wynosi 800 g, a przy gęstości 1,1 g/cm3 jej objętość to około 727,27 cm3, czyli 0,72727 dm3. Stężenie OH− wynosi około 0,10913 mol/dm3.
Stąd pOH ≈ 0,962 i przy szkolnym pKw = 14 otrzymujemy pH ≈ 13,038, czyli 13,0. Oficjalny przykład CKE podaje 13,1 po wcześniejszym zaokrągleniu ilości reagentów do 0,6 i 0,7 mol. Zachowujemy opisaną w bazie uwagę redakcyjną i zalecamy zaokrąglać dopiero wynik końcowy.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem


Uwaga: Wyniki obliczeń wykonanych w punkcie a) zadania mogą być wykorzystanie
w rozwiązaniu w punkcie b).