Zadanie 9 — czerwiec 2015 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy

Aby wyjaśnić budowę przestrzenną cząsteczki wody i cząsteczki amoniaku, przyjmuje się ten

sam typ hybrydyzacji orbitali walencyjnych atomów tlenu i azotu. Dzięki obecności co

najmniej jednej wolnej pary elektronowej w powłoce walencyjnej atomu centralnego

cząsteczki obu związków mają zdolność przyłączania jonu H+.

Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, lub F – jeśli jest fałszywa.

1.

Kąt między wiązaniami tlen – wodór w cząsteczce wody jest mniejszy od kąta

między wiązaniami azot – wodór w cząsteczce amoniaku.

P

F

2.

Aby wytłumaczyć budowę przestrzenną cząsteczki wody i amoniaku, należy

założyć hybrydyzację typu sp2 orbitali walencyjnych atomu centralnego

cząsteczki.

P

F

3.

Wszystkie atomy wodoru w kationie amonowym NH4+ i wszystkie atomy

wodoru w kationie oksoniowym H 3O+ są nierozróżnialne (równocenne).

P

F

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Porównaj liczbę wolnych par w wodzie i amoniaku. Oddziel geometrię par elektronowych od kształtu cząsteczki.

Podpowiedź 2

Dwie wolne pary silniej zmniejszają kąt niż jedna. Cztery obszary wokół atomu centralnego odpowiadają sp3.

Podpowiedź 3

W utworzonych jonach nie wyróżnia się osobnego, trwale odmiennego wiązania „koordynacyjnego”. Oceń zdania jako P, F, P.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

ZdanieOdpowiedź CKE

1.

Kąt między wiązaniami tlen-wodór w cząsteczce wody jest mniejszy od kąta

między wiązaniami azot-wodór w cząsteczce amoniaku.

P

2.

Aby wytłumaczyć budowę przestrzenną cząsteczki wody i amoniaku, należy

założyć hybrydyzację typu sp2 orbitali walencyjnych atomu centralnego

cząsteczki.

F

3.

Wszystkie atomy wodoru w kationie amonowym NH4+ i wszystkie atomy

wodoru w kationie oksoniowym H 3O+ są nierozróżnialne (równocenne).

P

Zasady oceniania

1 p. – poprawna ocena prawdziwości trzech zadań

0 p. – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Tlen w H2O ma dwie wolne pary, a azot w NH3 jedną. Silniejsze odpychanie przez dwie wolne pary zmniejsza kąt H–O–H do około 104,5°, poniżej około 107° w NH3, więc pierwsze zdanie jest prawdziwe. W szkolnym modelu oba atomy centralne mają cztery obszary elektronowe i hybrydyzację sp3, a nie sp2, więc drugie jest fałszywe.

Po utworzeniu NH4+ i H3O+ wiązania z wodorem są w obrębie każdego jonu równocenne; nie wyróżniamy trwale tego powstałego koordynacyjnie. Trzecie zdanie jest prawdziwe. Kolejność to P, F, P.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

ZdanieOdpowiedź CKE

1.

Kąt między wiązaniami tlen-wodór w cząsteczce wody jest mniejszy od kąta

między wiązaniami azot-wodór w cząsteczce amoniaku.

P

2.

Aby wytłumaczyć budowę przestrzenną cząsteczki wody i amoniaku, należy

założyć hybrydyzację typu sp2 orbitali walencyjnych atomu centralnego

cząsteczki.

F

3.

Wszystkie atomy wodoru w kationie amonowym NH4+ i wszystkie atomy

wodoru w kationie oksoniowym H 3O+ są nierozróżnialne (równocenne).

P
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2015_06_dodatkowy_09

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania