Liczba jodowa jest miarą liczby wiązań nienasyconych, np. w tłuszczach. Określa ona liczbę
gramów jodu, który może przyłączyć w warunkach standardowych 100 gramów tłuszczu.
Na podstawie: Encyklopedia szkolna. Chemia, Kraków 2005.
Poniżej podano wzory trzech tłuszczów.

Uszereguj tłuszcze o podanych wzorach zgodnie ze wzrastającą liczbą jodową − zapisz w kolejności numery, którymi je oznaczono.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Policz wiązania podwójne w każdej cząsteczce. Pamiętaj, że definicja odnosi się do 100 g, a nie do jednego mola.
Podpowiedź 2
III ma mniej wiązań nienasyconych. Dla I i II porównaj masy molowe, ponieważ liczba wiązań podwójnych jest jednakowa.
Podpowiedź 3
Przy jednakowej liczbie wiązań podwójnych mniejsza masa molowa oznacza większą liczbę jodową. Uporządkuj III, II, I.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
III, II, I
Zasady oceniania
1 p. – za poprawne uszeregowanie wzorów trzech tłuszczów.
0 p. – za błędną odpowiedź albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Liczba jodowa określa ilość jodu przyłączaną przez 100 g tłuszczu, więc zależy od liczby wiązań podwójnych przypadającej na jednostkę masy. Tłuszcz III ma tylko jedną nienasyconą resztę i najniższą liczbę jodową. I i II mają po dwie nienasycone reszty, lecz I ma mniejszą masę molową dzięki krótszej reszcie nasyconej.
W 100 g tłuszczu I jest zatem więcej cząsteczek i wiązań podwójnych niż w 100 g II. Rosnący porządek to III, II, I. Sama liczba wiązań podwójnych w pojedynczej cząsteczce nie rozstrzyga remisu.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
III, II, I