Zadanie 33.2 — maj 2015 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 33.

Moc kwasów można porównać na podstawie analizy ich stałych dysocjacji albo metodą

doświadczalną. Stała dysocjacji kwasu pirogronowego jest równa Ka = 4,1·10−3 w t = 25 °C.

Na podstawie: J. Sawicka i inni, Tablice chemiczne, Gdańsk 2004.

Porównaj wartości stałych dysocjacji kwasu pirogronowego i kwasu etanowego,

a następnie zaprojektuj doświadczenie, w którym zajdzie reakcja potwierdzająca,

że jeden z nich jest mocniejszy.

Opisz zmiany, które potwierdzają, że wybrany kwas jest mocniejszy od drugiego.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Przypomnij, jaki kwas powstaje z anionu octanowego po przyłączeniu protonu.

Podpowiedź 2

Kwas octowy ma charakterystyczną właściwość rozpoznawalną w opisanej próbie. Nie oczekuj osadu ani gazu.

Podpowiedź 3

Zapisz pojawienie się charakterystycznego zapachu octu. Oddziel tę obserwację od wyjaśnienia, że powstał kwas octowy.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Wyczuwalny jest charakterystyczny zapach octu.

Zasady oceniania

1 p. – za poprawny opis zmian przy poprawnym wyborze odczynników w zadaniu 33.1.

0 p. – za błędny wybór odczynników w zadaniu 33.1. lub błędny opis zmian albo brak

odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Po zmieszaniu kwasu pirogronowego z octanem sodu powstaje słabszy kwas octowy. Ma on charakterystyczny zapach octu, który stanowi oczekiwaną w zadaniu obserwację. Nie należy zamiast obserwacji pisać wyłącznie, że mocniejszy kwas wypiera słabszy: to interpretacja reakcji.

Nie przewidujemy też wydzielania gazu ani powstawania osadu, bo nie wynikają one z tej przemiany. Tożsamość powstającego kwasu łączy obserwację z porównaniem stałych dysocjacji. Zapach należy traktować jako opis wyniku podanego doświadczenia, bez bezpośredniego wąchania zawartości probówki.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Wyczuwalny jest charakterystyczny zapach octu.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2015_05_glowny_33.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania