Zadanie 32.1 — maj 2015 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 32.

Furfural jest pochodną furanu. W cząsteczce furfuralu występuje grupa funkcyjna, która łatwo redukuje się w obecności wodoru, co prowadzi do powstania alkoholu furfurylowego. Na gorąco, pod wpływem wodorotlenku miedzi(II), grupa ta się utlenia, w wyniku czego powstaje kwas pirośluzowy.

Wzór furfuralu: pierścień furanowy z grupą aldehydową CHO.

Na podstawie: K.-H. Lautenschläger, W. Schröter, A. Wanninger, Nowoczesne kompendium chemii, Warszawa 2007.

Narysuj wzór półstrukturalny (grupowy) lub uproszczony alkoholu furfurylowego, otrzymanego na drodze redukcji furfuralu.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Wskaż boczną grupę aldehydową we wzorze furfuralu. To ona ulega opisanej redukcji.

Podpowiedź 2

Redukcja aldehydu daje alkohol pierwszorzędowy bez zmiany liczby atomów węgla. Pierścień furanowy pozostaje w tym zadaniu niezmieniony.

Podpowiedź 3

Zastąp boczną grupę aldehydową grupą hydroksymetylową, zachowując jej połączenie z tym samym atomem pierścienia. Porównaj rysunek z grafiką alkoholu furfurylowego.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Alkohol furfurylowy: pierścień furanowy z grupą CH₂OH.

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne narysowanie wzoru alkoholu.

0 p. – za błędną odpowiedź albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

W furfuralu trzeba rozpoznać dwie różne części: pierścień furanowy z atomem tlenu oraz boczną grupę aldehydową. Opisana w informacji redukcja dotyczy grupy aldehydowej, która przechodzi w grupę alkoholu pierwszorzędowego. Zachowujemy pięcioczłonowy pierścień, jego atom tlenu, położenie wiązań i miejsce przyłączenia podstawnika.

Węgiel dawnej grupy aldehydowej pozostaje poza pierścieniem i staje się atomem grupy hydroksymetylowej. Nie wstawiamy grupy hydroksylowej bezpośrednio do pierścienia ani nie usuwamy tego atomu węgla. Tak otrzymany rysunek przedstawia alkohol furfurylowy, zgodnie z grafiką odpowiedzi CKE.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Alkohol furfurylowy: pierścień furanowy z grupą CH₂OH.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2015_05_glowny_32.1

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania