Zadanie 25 — maj 2015 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 25–27.

Przeprowadzono doświadczenie z udziałem dwóch różnych węglowodorów. W wyniku

dwóch odrębnych reakcji − jednej addycji, a drugiej substytucji − i przy użyciu odpowiednich

reagentów jako główny produkt każdej reakcji otrzymano 2-bromo-2-metylobutan.

Napisz równania obu reakcji. Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych.

Równanie reakcji addycji:

Równanie reakcji substytucji:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Odtwórz alken przez usunięcie HBr z produktu, a alkan przez zastąpienie bromu wodorem.

Podpowiedź 2

Addycja wymaga alkenu i HBr. Substytucja alkanu wymaga Br2 i prowadzi także do powstania HBr.

Podpowiedź 3

Wybierz np. 2-metylobut-1-en do addycji i 2-metylobutan do substytucji. W obu równaniach narysuj jako główny produkt 2-bromo-2-metylobutan.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 25 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 18.Odpowiedź CKE 25 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 19.

Zasady oceniania

2 p. – za poprawne napisanie dwóch równań reakcji.

1 p. – za poprawne napisanie jednego równania reakcji.

0 p. – za błędne napisanie równań reakcji (błędne wzory reagentów, błędne współczynniki

stechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) lub błędne przyporządkowanie równań

albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Produkt zawiera pięciowęglowy szkielet z bromem przy atomie węgla o numerze 2. Addycję można przeprowadzić, przyłączając HBr do 2-metylobut-1-enu; dopuszczalny jest też odpowiedni 2-metylobut-2-en. Orientacja przyłączenia zgodna z regułą Markownikowa prowadzi do wskazanego głównego produktu.

Substytucja wymaga natomiast 2-metylobutanu i Br2; brom zastępuje wodór przy trzeciorzędowym atomie węgla, a drugim produktem jest HBr. Warunki świetlne sprzyjają mechanizmowi rodnikowemu tej reakcji. Trzeba narysować dwa różne substraty organiczne i rozróżnić HBr używany w addycji od Br2 używanego w substytucji.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 25 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 18.Odpowiedź CKE 25 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 19.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2015_05_glowny_25

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania