Źródło
Informacja do zadań 25–27.
Przeprowadzono doświadczenie z udziałem dwóch różnych węglowodorów. W wyniku
dwóch odrębnych reakcji − jednej addycji, a drugiej substytucji − i przy użyciu odpowiednich
reagentów jako główny produkt każdej reakcji otrzymano 2-bromo-2-metylobutan.
Napisz równania obu reakcji. Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych.
Równanie reakcji addycji:
Równanie reakcji substytucji:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Odtwórz alken przez usunięcie HBr z produktu, a alkan przez zastąpienie bromu wodorem.
Podpowiedź 2
Addycja wymaga alkenu i HBr. Substytucja alkanu wymaga Br2 i prowadzi także do powstania HBr.
Podpowiedź 3
Wybierz np. 2-metylobut-1-en do addycji i 2-metylobutan do substytucji. W obu równaniach narysuj jako główny produkt 2-bromo-2-metylobutan.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE


Zasady oceniania
2 p. – za poprawne napisanie dwóch równań reakcji.
1 p. – za poprawne napisanie jednego równania reakcji.
0 p. – za błędne napisanie równań reakcji (błędne wzory reagentów, błędne współczynniki
stechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) lub błędne przyporządkowanie równań
albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Produkt zawiera pięciowęglowy szkielet z bromem przy atomie węgla o numerze 2. Addycję można przeprowadzić, przyłączając HBr do 2-metylobut-1-enu; dopuszczalny jest też odpowiedni 2-metylobut-2-en. Orientacja przyłączenia zgodna z regułą Markownikowa prowadzi do wskazanego głównego produktu.
Substytucja wymaga natomiast 2-metylobutanu i Br2; brom zastępuje wodór przy trzeciorzędowym atomie węgla, a drugim produktem jest HBr. Warunki świetlne sprzyjają mechanizmowi rodnikowemu tej reakcji. Trzeba narysować dwa różne substraty organiczne i rozróżnić HBr używany w addycji od Br2 używanego w substytucji.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem

