Zadanie 10 — maj 2015 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 9–10.

Tlenek siarki(IV) na skalę techniczną można otrzymać w wyniku redukcji siarczanu(VI)

wapnia (anhydrytu) węglem w temperaturze 900 °C. Proces ten opisano poniższym

równaniem.

2CaSO4 + C T⟶2CaO + CO2 + 2SO2 … ∆H = 1090 kJ

Na podstawie: H. Koneczny, Podstawy technologii chemicznej, Warszawa 1973.

Uzupełnij poniższe zdania. Podkreśl właściwe określenie spośród wymienionych w każdym nawiasie.

Podniesienie temperatury, w której prowadzony jest proces otrzymywania tlenku siarki(IV),

będzie przyczyną (zmniejszenia / zwiększenia) wydajności reakcji, gdyż jest to proces

(egzoenergetyczny / endoenergetyczny). Stopień rozdrobnienia anhydrytu i węgla

(ma wpływ / nie ma wpływu) na szybkość tej reakcji.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Znak ΔH pozwala ustalić, czy otrzymywanie SO2 pobiera, czy wydziela ciepło.

Podpowiedź 2

Ogrzanie sprzyja kierunkowi endoenergetycznemu. Rozdrobnienie zmienia natomiast powierzchnię kontaktu stałych reagentów.

Podpowiedź 3

Wybierz zwiększenia, endoenergetyczny i ma wpływ. Nie utożsamiaj zmiany szybkości ze zmianą położenia równowagi.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 10 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 8.

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne wskazanie określeń w każdym nawiasie.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Dodatnia wartość ΔH oznacza, że opisany proces pobiera energię, czyli jest endoenergetyczny. Podniesienie temperatury sprzyja kierunkowi zużywającemu dostarczane ciepło, więc w ujęciu zadania zwiększa wydajność otrzymywania SO2. Rozdrobnienie stałych reagentów zwiększa powierzchnię ich kontaktu, dzięki czemu reakcja może przebiegać szybciej.

Wpływ temperatury na wydajność i wpływ rozdrobnienia na szybkość to dwie różne zależności. Samo zwiększenie powierzchni kontaktu nie zmienia stałej równowagi; pomaga szybciej osiągnąć dany stan. W lukach trzeba zatem osobno uwzględnić efekt cieplny i kinetykę reakcji.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 10 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 8.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2015_05_glowny_10

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania