Zadanie 9 — maj 2015 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 9–10.

Tlenek siarki(IV) na skalę techniczną można otrzymać w wyniku redukcji siarczanu(VI)

wapnia (anhydrytu) węglem w temperaturze 900 °C. Proces ten opisano poniższym

równaniem.

2CaSO4 + C T⟶2CaO + CO2 + 2SO2 … ∆H = 1090 kJ

Na podstawie: H. Koneczny, Podstawy technologii chemicznej, Warszawa 1973.

Oblicz, jaka była wydajność opisanego procesu, jeżeli z 1 kg czystego anhydrytu otrzymano 150 dm3 tlenku siarki(IV) w przeliczeniu na warunki normalne.

Obliczenia:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Odczytaj stosunek molowy CaSO4 do SO2 z równania reakcji. Następnie wyznacz teoretyczną objętość gazu.

Podpowiedź 2

Przelicz 1 kg na gramy i użyj M(CaSO4) ≈ 136 g/mol oraz objętości molowej 22,4 dm3/mol.

Podpowiedź 3

Porównaj rzeczywiste 150 dm3 z teoretycznymi około 165 dm3. Wydajność oblicz jako ich iloraz pomnożony przez 100%.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 9 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 7.Odpowiedź CKE 9 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 7.

Liczba moli SO2 (przy 100% wydajności):

nSO 2 = nCaSO 4= 7,35 mola

Objętość otrzymanego SO2 przy 100% wydajności procesu:

Odpowiedź CKE 9 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 7.

−1 = 165 dm 3

y = wydajność procesu = 91%

Zasady oceniania

2 p. – za zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie

wyniku.

1 p. – za zastosowanie poprawnej metody i:

– popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego.

– podanie wyniku z błędną jednostką.

0 p. – za zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Z równania procesu wynika, że jeden mol CaSO4 może dać jeden mol SO2. Masa molowa anhydrytu wynosi około 136 g/mol, dlatego z 1000 g otrzymalibyśmy teoretycznie 1000/136 ≈ 7,35 mol SO2. W warunkach normalnych odpowiada to około 7,35 · 22,4 ≈ 165 dm3 gazu.

Rzeczywista objętość wynosi 150 dm3, więc wydajność to 150/165 · 100% ≈ 91%. W liczniku musi znaleźć się ilość rzeczywista, a w mianowniku teoretyczna. Nie trzeba dzielić ilości produktu przez dwa: współczynniki CaSO4 i SO2 są jednakowe.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 9 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 7.Odpowiedź CKE 9 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 7.

Liczba moli SO2 (przy 100% wydajności):

nSO 2 = nCaSO 4= 7,35 mola

Objętość otrzymanego SO2 przy 100% wydajności procesu:

Odpowiedź CKE 9 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 7.

−1 = 165 dm 3

y = wydajność procesu = 91%

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2015_05_glowny_09

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania