Źródło
Informacja do zadań 34–36.
W trzech naczyniach A, B i C znajdują się oddzielnie świeżo sporządzone wodne roztwory:
fruktozy, glukozy i sacharozy. Po analizie budowy cząsteczek i właściwości tych związków
stwierdzono, że przeprowadzenie reakcji kolejno z dwoma odczynnikami umożliwi ich
identyfikację. Jako pierwszy odczynnik wybrano wodorotlenek miedzi(II). W trzech
probówkach umieszczono próbki identyfikowanych substancji i do każdej z nich dodano
świeżo strącony wodorotlenek miedzi(II). Zawartość każdej probówki ogrzano.
Zaobserwowano takie same objawy reakcji w probówkach, w których znajdowały się próbki
z naczynia A i C, oraz inne objawy w probówce, w której umieszczona była próbka
pochodząca z naczynia B.
Podaj nazwę substancji znajdującej się w naczyniu B.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Ustal, które dwa cukry z podanej trójki dają dodatnią próbę Trommera.
Podpowiedź 2
Glukoza i fruktoza mają właściwości redukujące w warunkach doświadczenia. Sacharoza nie daje takiego wyniku bez wcześniejszej hydrolizy.
Podpowiedź 3
A i C odpowiadają dwóm cukrom redukującym, więc w naczyniu B jest sacharoza.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
sacharoza
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne podanie nazwy substancji znajdującej się w naczyniu B
0 pkt – inna odpowiedź lub brak rozwiązania
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Po ogrzaniu z Cu(OH)2 glukoza i fruktoza dają dodatnią próbę redukcyjną, a sacharoza jej nie daje. W sacharozie oba atomy anomeryczne uczestniczą w wiązaniu glikozydowym, dlatego nie występuje wolna grupa umożliwiająca typowe zachowanie cukru redukującego.
Skoro próbki A i C zachowują się jednakowo, odpowiadają glukozie i fruktozie, a próbka B sacharozie. Ważne jest ogrzewanie: sama zdolność tworzenia barwnego kompleksu z Cu(OH)2 na zimno nie odróżnia tych cukrów. Identyfikacja B wynika z różnicy we właściwościach redukujących, a nie z liczby grup hydroksylowych.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
sacharoza