
Do reakcji użyto 1,25 mola bezwodnego kwasu etanowego, 2,00 mole bezwodnego etanolu
oraz niewielką ilość stężonego H2SO4. Mieszaninę reakcyjną utrzymywano w temperaturze T
do osiągnięcia stanu równowagi.
Oblicz liczbę moli powstałego etanianu etylu (octanu etylu), jeżeli stała równowagi reakcji Kc w temperaturze T jest równa 4.
Obliczenia
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Zapisz tabelę ilości początkowych, zmian i ilości równowagowych. Wszystkie współczynniki reakcji wynoszą jeden.
Podpowiedź 2
Jeśli powstaje x mol estru, powstaje też x mol wody. W mianowniku wyrażenia na K pozostają 1,25−x i 2,00−x.
Podpowiedź 3
Rozwiąż 4(1,25−x)(2,00−x) = x2. Odrzuć pierwiastek większy od 1,25 mol, ponieważ prowadziłby do ujemnej ilości kwasu.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Reakcja przebiega w fazie ciekłej, bez zmiany objętości, dlatego w wyrażeniu na stałą
równowagi można użyć liczbę moli reagentów.

Powstał 1 mol etanianu etylu (octanu etylu).
Zasady oceniania
2 pkt – zastosowanie poprawnej metody rozwiązania, poprawne wykonanie obliczeń
i podanie liczby moli estru
1 pkt – – zastosowanie poprawnej metody rozwiązania, poprawne wykonanie obliczeń
i podanie obu wyliczonych wartości liczby moli estru
– zastosowanie poprawnej metody rozwiązania i popełnienie błędów przy wykonaniu
obliczeń oraz podanie jednej właściwej wartości liczby moli estru
0 pkt – błędna metoda lub brak rozwiązania
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Niech x oznacza liczbę moli estru w stanie równowagi. Ponieważ początkowo nie było estru ani wody, powstaje po x mol obu produktów, a pozostaje 1,25−x mol kwasu i 2,00−x mol etanolu. We wzorze na stałą równowagi czynniki objętości się skracają, więc 4 = x2/[(1,25−x)(2,00−x)].
Po przekształceniu otrzymujemy 3x2−13x+10 = 0. Rozwiązania to x = 1 oraz x = 10/3. Drugi wynik przekracza początkową ilość kwasu i jest niemożliwy. Powstaje 1 mol estru; sprawdzenie daje pozostałości 0,25 mol kwasu i 1,00 mol alkoholu.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Reakcja przebiega w fazie ciekłej, bez zmiany objętości, dlatego w wyrażeniu na stałą
równowagi można użyć liczbę moli reagentów.

Powstał 1 mol etanianu etylu (octanu etylu).