Źródło
Informacja do zadań 23–27.

Określ typ reakcji (addycja, eliminacja, substytucja) oraz mechanizm (elektrofilowy, nukleofilowy, rodnikowy) reakcji oznaczonej na schemacie numerem 1.
Typ reakcji: …
Mechanizm reakcji: …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Oceń, czy chlor przyłącza się do wiązania wielokrotnego, czy zastępuje wodór.
Podpowiedź 2
Zwróć uwagę na światło nad strzałką. Sprzyja ono homolitycznemu rozpadowi cząsteczki chloru.
Podpowiedź 3
Podaj typ: substytucja, oraz mechanizm: rodnikowy. Nie przenoś warunków z kolejnych etapów na reakcję 1.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Typ reakcji: substytucja
Mechanizm reakcji: rodnikowy
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne określenie typu i mechanizmu reakcji
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
W pierwszej reakcji chlor działa na nasycony węglowodór pod wpływem światła. Atom chloru zastępuje atom wodoru, więc według zmiany budowy jest to substytucja. Światło umożliwia homolityczne rozerwanie wiązania w cząsteczce chloru i powstanie rodników, które podtrzymują reakcję łańcuchową.
Mechanizm jest zatem rodnikowy. Typ i mechanizm opisują dwa różne aspekty tej samej przemiany, dlatego trzeba podać oba określenia. Wodny KOH występujący w dalszych etapach schematu nie określa mechanizmu reakcji 1; decydują jej własne substraty i warunki.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Typ reakcji: substytucja
Mechanizm reakcji: rodnikowy