Na zajęciach koła chemicznego uczestnicy zaplanowali otrzymanie osadu jodku ołowiu(II).
Trzech uczestników zaprojektowało doświadczenia, które przedstawili na poniższych
rysunkach.
Doświadczenie I Doświadczenie II Doświadczenie III

Przeanalizuj przedstawione projekty doświadczeń i napisz numer tego, które zostało zaplanowane poprawnie. Wyjaśnij, dlaczego pozostałe projekty były błędne.
Numer doświadczenia: …
Wyjaśnienie: …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Zapisz, jakie dwa rodzaje jonów muszą spotkać się w roztworze, aby powstał PbI2.
Podpowiedź 2
Sprawdź w tabeli rozpuszczalności oba odczynniki w każdym projekcie. Reagent nierozpuszczalny nie jest tu odpowiednim źródłem jonów.
Podpowiedź 3
Wskaż II. Dla I wyjaśnij problem nierozpuszczalnego PbCO3, a dla III problem nierozpuszczalnego AgI.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Numer doświadczenia: II
Wyjaśnienie: Jeden z użytych reagentów w projekcie doświadczenia I i III jest
nierozpuszczalny w wodzie i nie dostarcza jonów potrzebnych do zajścia reakcji
strąceniowej.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne wskazanie numeru doświadczenia i poprawne wyjaśnienie
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Reakcja strąceniowa wymaga dostarczenia do wspólnego roztworu jonów Pb2+ i I−. W projekcie II zarówno azotan(V) ołowiu(II), jak i jodek potasu są rozpuszczalne, więc zapewniają oba potrzebne rodzaje jonów. Powstaje trudno rozpuszczalny PbI2.
W projekcie I węglan ołowiu(II) jest nierozpuszczalny i nie stanowi odpowiedniego źródła jonów Pb2+ w tym modelu doświadczenia. W III nierozpuszczalny AgI nie dostarcza potrzebnych jonów jodkowych. Samo występowanie danego pierwiastka we wzorze odczynnika nie oznacza, że jego jon jest dostępny w roztworze.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Numer doświadczenia: II
Wyjaśnienie: Jeden z użytych reagentów w projekcie doświadczenia I i III jest
nierozpuszczalny w wodzie i nie dostarcza jonów potrzebnych do zajścia reakcji
strąceniowej.