Próbkę stopu glinu z magnezem o masie 10,00 gramów roztworzono w kwasie solnym.
Podczas tego procesu przebiegły reakcje opisane równaniami:
Wydzielony podczas reakcji wodór zajął objętość 11,85 dm3 (w przeliczeniu na warunki
normalne).
Oblicz skład tego stopu w procentach masowych.
Obliczenia
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Potrzebujesz dwóch niezależnych równań: bilansu masy stopu i bilansu wydzielonego wodoru.
Podpowiedź 2
Jeden mol Al daje 1,5 mol H2, a jeden mol Mg daje 1 mol H2. Przyjmij n(H2) = 11,85/22,4 mol.
Podpowiedź 3
Rozwiąż 27x + 24y = 10 oraz 1,5x + y = 11,85/22,4. Przelicz masy metali na procenty i zaokrąglij wynik końcowy do całych procentów, otrzymując 81% Al i 19% Mg.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Z równań reakcji wynika, że w reakcji 1 mola glinu z kwasem wydziela się 1,5 mola wodoru,
a w reakcji 1 mola magnezu z kwasem wydziela się 1 mol wodoru.

x – liczba moli Al w stopie y – liczba moli Mg w stopie
x · 27 g + y · 24 g = 10 g
1,5 x + y = 0,53
y = 0,53 – 1,5 x
27 x + 24 (0,53 – 1,5 x) = 10
x = 0,30 mol Al

Zasady oceniania
2 pkt – zastosowanie poprawnej metody obliczenia, poprawne wykonanie obliczeń, podanie
wyniku w procentach
1 pkt – zastosowanie poprawnej metody i:
– popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego
– błąd w zaokrągleniu wyników
– niepodanie wyniku w procentach
0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia lub brak rozwiązania
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Dla x mol glinu i y mol magnezu bilans masy ma postać 27x + 24y = 10,00. Bilans wodoru wynika ze stechiometrii: 1,5x + y = 11,85/22,4.
Po rozwiązaniu bez wczesnego zaokrąglania otrzymujemy około 8,09 g Al i 1,91 g Mg, czyli 80,9% Al oraz 19,1% Mg. Po zaokrągleniu do całych procentów otrzymujemy 81% i 19%, zgodnie z kluczem CKE. Klucz najpierw przybliża ilość wodoru do 0,53 mol; w samodzielnych obliczeniach warto zachowywać cyfry pośrednie i zaokrąglić dopiero końcowy skład.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Z równań reakcji wynika, że w reakcji 1 mola glinu z kwasem wydziela się 1,5 mola wodoru,
a w reakcji 1 mola magnezu z kwasem wydziela się 1 mol wodoru.

x – liczba moli Al w stopie y – liczba moli Mg w stopie
x · 27 g + y · 24 g = 10 g
1,5 x + y = 0,53
y = 0,53 – 1,5 x
27 x + 24 (0,53 – 1,5 x) = 10
x = 0,30 mol Al
