Zadanie 30 — grudzień 2014 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy

Przeprowadzono doświadczenie, którego przebieg zilustrowano na poniższym schemacie.

Zadanie 30 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 15.

Napisz, jakie objawy reakcji (lub ich brak) umożliwią rozróżnienie substancji dodawanych do probówek I, II i III.

Zadanie 30 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 15.
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Porównaj obecność wiązania podwójnego w kwasach tłuszczowych i możliwość utlenienia kwasu mrówkowego.

Podpowiedź 2

Probówki II i III dadzą odbarwienie manganianu(VII). Poszukaj dodatkowego produktu gazowego w jednej z nich.

Podpowiedź 3

Dla I zapisz brak zmian, dla II odbarwienie, a dla III odbarwienie i wydzielanie gazu. To zestaw obserwacji rozróżniający wszystkie próbki.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

W probówkach II i III następuje odbarwienie roztworu, ale w probówce III dodatkowo

wydziela się gaz. W probówce I brak objawów reakcji.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne określenie różnic w objawach reakcji we wszystkich probówkach

0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

W każdej probówce znajduje się zakwaszony manganian(VII), którego fioletowa barwa zanika przy redukcji do jonów manganu(II). Nasycony kwas tłuszczowy w probówce I nie daje w opisanych warunkach widocznej reakcji. Nienasycony kwas w probówce II ulega utlenianiu w obrębie wiązania podwójnego, dlatego roztwór się odbarwia.

Kwas mrówkowy w probówce III również redukuje manganian(VII), lecz przy jego utlenianiu powstaje dodatkowo gazowy CO2. W odpowiedzi trzeba wymienić oba objawy dla III. Samo odbarwienie nie pozwoliłoby odróżnić jej od probówki II.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

W probówkach II i III następuje odbarwienie roztworu, ale w probówce III dodatkowo

wydziela się gaz. W probówce I brak objawów reakcji.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2014_12_probny_30

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania