Zadanie 28 — grudzień 2014 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy

Aldehydy i ketony ulegają redukcji wodorem do odpowiednich alkoholi, przy udziale

katalizatora, np. platyny.

Zadanie 28 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 14.

a) Napisz, stosując wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych, równanie reakcji redukcji propanalu wodorem. Zaznacz warunki prowadzenia procesu.

b) Napisz wzory półstrukturalne (grupowe) związków otrzymanych w wyniku redukcji propanianu etylu.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Rozdziel oba podpunkty: uwodornienie aldehydu i redukcja estru korzystają z różnych informacji.

Podpowiedź 2

Propanal daje alkohol o tym samym trójwęglowym łańcuchu. W równaniu z wodorem uwzględnij katalizator Pt.

Podpowiedź 3

W estrze wskaż część propanianową i etylową. Zgodnie z podanym schematem dają one odpowiednio propan-1-ol oraz etanol.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Część a)

Odpowiedź CKE 28 — oryginalny fragment CKE, s.18

Część b)

Odpowiedź CKE 28 — oryginalny fragment CKE, s.18

Zasady oceniania

Część a)

1 pkt – poprawne napisanie równania reakcji

0 pkt – błędne napisanie równania reakcji (błędne wzory reagentów, błędne współczynniki

stechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu, brak warunków prowadzenia procesu)

lub brak odpowiedzi

Część b)

1 pkt – poprawne napisanie dwóch wzorów

0 pkt – błędne napisanie co najmniej jednego wzoru lub brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Redukcja grupy aldehydowej wodorem przekształca ją w grupę alkoholu pierwszorzędowego bez zmiany długości łańcucha. Z propanalu otrzymujemy więc propan-1-ol; nad strzałką trzeba podać katalizator, np. platynę.

Druga część dotyczy innej przemiany: redukcji estru zgodnie ze schematem podanym w informacji, przy użyciu LiAlH4. Część pochodząca od kwasu propanowego daje propan-1-ol, a część etylowa daje etanol. Należy narysować dwa alkohole, a nie kwas i alkohol jak przy hydrolizie. Podany schemat rozstrzyga, jak rozdzielić oba fragmenty estru.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Część a)

Odpowiedź CKE 28 — oryginalny fragment CKE, s.18

Część b)

Odpowiedź CKE 28 — oryginalny fragment CKE, s.18
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2014_12_probny_28

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania