Zadanie 25 — grudzień 2014 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy

Do kolby stożkowej zawierającej 50 cm3 wodnego roztworu manganianu(VII) potasu

o nieznanym stężeniu dodano 30 cm3 wodnego roztworu szczawianu potasu (K2C2O4)

o stężeniu 0,25 mol × dm−3 (etap 1.). Przebiegła reakcja opisana równaniem:

Zadanie 25 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 13.

Po pewnym czasie roztwór się odbarwił. Następnie, w celu usunięcia pozostałej ilości

szczawianu potasu, do tej mieszaniny dodano 30 cm3 wodnego roztworu azotanu(V) wapnia

o stężeniu 0,1 mol × dm−3 (etap 2.). Przebiegła reakcja opisana równaniem:

Zadanie 25 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 13.

Wytrącony osad odsączono, wysuszono i zważono. Jego masa była równa 0,32 g.

Oblicz stężenie molowe manganianu(VII) potasu w badanej próbce.

Obliczenia:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Osad pozwala ustalić, ile szczawianu pozostało po reakcji z manganianem(VII). Nie jest to ilość szczawianu zużytego w etapie pierwszym.

Podpowiedź 2

Oblicz początkowe 0,0075 mol szczawianu oraz jego pozostałość z masy CaC2O4 i masy molowej 128 g/mol.

Podpowiedź 3

Od ilości początkowej odejmij 0,0025 mol. Zużyty szczawian przelicz na KMnO4 w stosunku 5:2, a następnie podziel przez 0,050 dm3 próbki.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Liczba moli K2C2O4, który wprowadzono do roztworu KMnO4 (etap 1.):

Odpowiedź CKE 25 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 16.

Liczba moli K2C2O4, który przereagował w etapie 1.:

n – n1 = 0,0075 moli – 0,0025 mola = 0,005 mola

Odpowiedź CKE 25 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 17.

cm = 0,04 mol · dm−3

Zasady oceniania

2 pkt – zastosowanie poprawnej metody obliczenia, wykonanie obliczeń i podanie wyniku

z właściwą jednostką

1 pkt – zastosowanie poprawnej metody obliczenia, popełnienie błędów rachunkowych lub

podanie wyniku z błędną jednostką, lub bez jednostki

0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia lub brak odpowiedzi

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

To przykład oznaczania ilości reagenta na podstawie jego nadmiaru pozostałego po reakcji. Początkowo dodano 0,030 · 0,25 = 0,0075 mol szczawianu. Z 0,32 g osadu CaC2O4, przy M = 128 g/mol, wynika pozostałość 0,0025 mol szczawianu.

W etapie pierwszym zużyło się zatem 0,0050 mol. Stosunek szczawianu do manganianu(VII) wynosi 5:2, więc w próbce było 0,0020 mol KMnO4. Podzielenie przez początkowe 0,050 dm3 daje 0,040 mol/dm3. Dodane 0,0030 mol jonów wapnia wystarcza do strącenia całej wyznaczonej pozostałości.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Liczba moli K2C2O4, który wprowadzono do roztworu KMnO4 (etap 1.):

Odpowiedź CKE 25 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 16.

Liczba moli K2C2O4, który przereagował w etapie 1.:

n – n1 = 0,0075 moli – 0,0025 mola = 0,005 mola

Odpowiedź CKE 25 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 17.

cm = 0,04 mol · dm−3

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2014_12_probny_25

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania