Zadanie 17 — grudzień 2014 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 16–17.

Ciekły amoniak należy do rozpuszczalników protonowych zdolnych do przyłączania protonu.

Do rozpuszczalników protonowych można stosować definicję kwasu i zasady Brønsteda.

Pod względem chemicznym ciekły amoniak wykazuje wiele analogii do wody. Ulega więc

autodysocjacji, którą opisuje równanie:

2NH3 ⇌ NH 4 + + NH 2 −

Podczas autodysocjacji ciekłego amoniaku powstaje kwas słabszy od kwasu octowego

i mocna zasada. Iloczyn stężeń jonów powstających w wyniku autodysocjacji ciekłego

amoniaku jest w temperaturze 223 K wielkością stałą i wynosi 10−30.

Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2004.

Napisz, zgodnie z teorią Brønsteda, równanie dysocjacji kwasu octowego w ciekłym amoniaku.

Zadanie 17 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 9.
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Zidentyfikuj dawcę i biorcę protonu zgodnie z teorią Brønsteda.

Podpowiedź 2

Po oddaniu protonu kwas octowy tworzy anion octanowy. Cząsteczka amoniaku po przyjęciu protonu tworzy jon amonowy.

Podpowiedź 3

Umieść po lewej stronie kwas octowy i amoniak, a po prawej anion octanowy i jon amonowy. Sprawdź bilans atomów wodoru oraz ładunku.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 17 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 12.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne napisanie równania reakcji

0 pkt – błędne napisanie równania reakcji (błędne wzory reagentów, błędne współczynniki

stechiometryczne) lub brak odpowiedzi

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Dysocjacja kwasu w rozpuszczalniku protonowym polega na przekazaniu protonu cząsteczce tego rozpuszczalnika. Kwas octowy jest dawcą protonu, a ciekły amoniak jego biorcą. Produktami są więc anion octanowy i jon amonowy.

Nie zapisujemy jonu hydroniowego, ponieważ rozpuszczalnikiem nie jest tutaj woda. Z informacji wynika ponadto, że kwas octowy jest mocniejszy od jonu amonowego, zatem przeniesienie protonu na amoniak jest korzystne. Na końcu trzeba sprawdzić zachowanie liczby atomów i sumarycznego ładunku: para jonów ma łącznie ładunek zerowy.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 17 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 12.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2014_12_probny_17

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania