Źródło
Informacja do zadań 14–15.

Na podstawie: J. Sawicka, A. Janich-Kilian, W. Cejner-Mania, G. Urbańczyk, Tablice chemiczne, Gdańsk 2002.
W temperaturze 60 ºC sporządzono dwa roztwory zgodnie z poniższym rysunkiem.

Uzupełnij zdania, tak aby były prawdziwe. Podkreśl jedno z wyrażeń w każdym nawiasie.
Otrzymane roztwory miały (takie same / różne) stężenia wyrażone w procentach masowych.
Po obniżeniu temperatury obu roztworów o 20 ºC masa otrzymanego osadu w I zlewce była
(większa / mniejsza) od masy osadu otrzymanego w II zlewce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Porównaj początkowe masy soli i wody, a potem sprawdź, czy w 60°C cała sól może się rozpuścić.
Podpowiedź 2
Stężenie procentowe oblicza się względem masy całego roztworu. Masę osadu wyznacza natomiast rozpuszczalność w temperaturze końcowej 40°C.
Podpowiedź 3
W 40°C krzywa KNO3 leży niżej niż krzywa Pb(NO3)2. Wskaż jednakowe początkowe stężenia i mniejszą masę osadu w zlewce I.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
1 pkt – poprawne uzupełnienie obu zdań
0 pkt – poprawne uzupełnienie jednego zdania lub brak odpowiedzi
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
W obu zlewkach dodano po 45 g soli do 50 g wody. W temperaturze 60°C taka ilość każdej soli się rozpuszcza, więc oba roztwory mają jednakowe stężenie masowe: 45/95 · 100% ≈ 47,4%. Po ochłodzeniu do 40°C o masie osadu decyduje rozpuszczalność w temperaturze końcowej.
Z wykresu wynika, że KNO3 rozpuszcza się wtedy mniej niż azotan(V) ołowiu(II). Przy tej samej ilości wody i początkowej masie soli więcej KNO3 musi się wytrącić. W zlewce I powstaje więc mniej osadu niż w II.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
