Zadanie 14 — grudzień 2014 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony3 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 14–15.

Informacja do zadań 14–15. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 8.

Na podstawie: J. Sawicka, A. Janich-Kilian, W. Cejner-Mania, G. Urbańczyk, Tablice chemiczne, Gdańsk 2002.

Wodny roztwór KNO3 o stężeniu 2,0 mol · dm−3 i gęstości 1,12 g · cm−3 pozostawiono

w otwartym naczyniu w temperaturze 80 ºC.

Na podstawie odpowiednich obliczeń oceń, czy zmniejszenie objętości roztworu z 200 cm3 do 190 cm3 wywołane parowaniem rozpuszczalnika poskutkuje pojawieniem się osadu w naczyniu. Uzasadnij swoją ocenę.

Obliczenia:

Ocena: …

Uzasadnienie:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Podczas parowania ubywa rozpuszczalnika, a nie soli. Porównanie z wykresem wymaga masy soli przypadającej na 100 g wody.

Podpowiedź 2

Z objętości i stężenia molowego wyznacz masę KNO3. Z gęstości wyznacz masę roztworu, a następnie odejmij masę soli.

Podpowiedź 3

Po odparowaniu przyjmij zgodnie z kluczem 173,6 g wody. Przelicz zawartość soli na 100 g wody i porównaj wynik z rozpuszczalnością w 80°C.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 14 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 10.

0,4 mola ⇒ m =101 g · mol −1· 0,4 mol = 40,40 g

m wody(1) = 224 g – 40,40 g = 183,6 g

masa wody po odparowaniu

m wody(2) = 183,6 g – 10 g = 173,6 g

obliczenie ilości soli przypadającej na 100 g wody w roztworze po odparowaniu 10 cm3 wody

40,40 g soli — 173,6 g wody

x g soli … — 100,0 g wody

x = 23,3 g msoli = 23,3 g …

Ocena:

W naczyniu nie pojawi się osad.

Uzasadnienie:

Po odparowaniu wody roztwór będzie nienasycony (rozpuszczalność KNO3 w temperaturze

80 ºC wynosi około 170 g w 100 g wody).

Zasady oceniania

3 pkt – zastosowanie poprawnej metody obliczenia i poprawna ocena, poprawne wykonanie

obliczeń oraz podanie uzasadnienia

2 pkt – zastosowanie poprawnej metody obliczenia i poprawna ocena, poprawne wykonanie

obliczeń oraz podanie błędnego uzasadnienia lub brak uzasadnienia

1 pkt – zastosowanie poprawnej metody i popełnienie błędu w obliczeniach oraz poprawna

ocena (w stosunku do otrzymanego wyniku) wraz z uzasadnieniem

0 pkt – inna odpowiedź (np.: zastosowanie poprawnej metody i wykonanie poprawnych

obliczeń bez dokonania oceny lub błędna ocena) lub brak odpowiedzi

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Najpierw wyznaczamy ilość soli, która podczas parowania pozostaje w naczyniu: n = 2,0 · 0,200 = 0,400 mol, czyli 40,40 g KNO3. Masa początkowego roztworu wynosi 200 · 1,12 = 224 g, a wody 183,6 g. W modelu obliczeniowym klucza ubywa 10 g wody, więc pozostaje 173,6 g.

Na 100 g wody przypada zatem 40,40/173,6 · 100 ≈ 23,3 g soli. Jest to znacznie mniej niż rozpuszczalność około 170 g/100 g wody w 80°C. Roztwór pozostaje nienasycony i osad się nie pojawi.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 14 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 10.

0,4 mola ⇒ m =101 g · mol −1· 0,4 mol = 40,40 g

m wody(1) = 224 g – 40,40 g = 183,6 g

masa wody po odparowaniu

m wody(2) = 183,6 g – 10 g = 173,6 g

obliczenie ilości soli przypadającej na 100 g wody w roztworze po odparowaniu 10 cm3 wody

40,40 g soli — 173,6 g wody

x g soli … — 100,0 g wody

x = 23,3 g msoli = 23,3 g …

Ocena:

W naczyniu nie pojawi się osad.

Uzasadnienie:

Po odparowaniu wody roztwór będzie nienasycony (rozpuszczalność KNO3 w temperaturze

80 ºC wynosi około 170 g w 100 g wody).

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2014_12_probny_14

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania