Zadanie 8 — grudzień 2014 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 5–8.

Informacja do zadań 5–8. — oryginalny fragment CKE, s.4

Pojemniki używane do transportu stężonego kwasu azotowego(V) mogą być wykonane

z glinu.

Podaj nazwę procesu chemicznego, który to umożliwia, i wyjaśnij, na czym on polega.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Rozpoznaj proces chroniący powierzchnię metalu.

Podpowiedź 2

Ustal, jaka warstwa tworzy się na glinie.

Podpowiedź 3

Wyjaśnij, dlaczego szczelna warstwa ogranicza dalszy kontakt kwasu z metalem.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Ponieważ glin ulega pasywacji – na jego powierzchni powstaje szczelna warstewka Al2O3.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne wyjaśnienie i poprawna nazwa procesu

0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Stężony kwas azotowy(V) w odpowiednich warunkach pasywuje glin. Na powierzchni metalu powstaje cienka, szczelna i dobrze przylegająca warstwa tlenkowa, która ogranicza dostęp reagentów do głębiej położonego metalu. Chroni to materiał przed dalszym szybkim roztwarzaniem.

Nazwą procesu jest pasywacja, a wyjaśnienie powinno wskazywać zarówno powstanie warstwy, jak i jej ochronną funkcję. Nie oznacza to całkowitej niereaktywności glinu ani tego, że każdy kwas działa tak samo. Warstwa ochronna przypomina barierę odcinającą powierzchnię od otoczenia; po jej naruszeniu zachowanie metalu może się zmienić. Warunki stężenia kwasu są istotną częścią zadania.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Ponieważ glin ulega pasywacji – na jego powierzchni powstaje szczelna warstewka Al2O3.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2014_12_probny_08

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania