Zadanie 6 — grudzień 2014 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 5–8.

Informacja do zadań 5–8. — oryginalny fragment CKE, s.4

a) Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji, w wyniku której powstaje związek X.

Równanie reakcji otrzymywania związku X:

b) Określ charakter chemiczny związku X oraz zaprojektuj doświadczenie potwierdzające przewidywany charakter chemiczny tego związku.

Charakter chemiczny związku X: …

Projekt doświadczenia

Opis doświadczenia z uwzględnieniem wzorów lub nazw użytych odczynników:

Przewidywane obserwacje:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Rozpoznaj osad powstający z jonów glinu i zasady.

Podpowiedź 2

Przypomnij znaczenie amfoteryczności.

Podpowiedź 3

Zaprojektuj dwa niezależne testy rozpuszczania osadu: w kwasie i w nadmiarze zasady.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Część a)

Równanie reakcji otrzymywania związku X:

Al3+ + 3OH −→ Al(OH)3

Część b)

Charakter chemiczny związku X: amfoteryczny

Opis doświadczenia: Należy przeprowadzić reakcję pomiędzy Al(OH)3 i HCl (aq) oraz

pomiędzy Al(OH)3 i NaOH (aq) lub Al(OH)3 i KOH (aq).

Przewidywane obserwacje: W obu przypadkach powstaną roztwory lub osad się roztworzy

(rozpuści).

Zasady oceniania

Część a)

1 pkt – poprawne napisanie równania reakcji

0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi

Część b)

1 pkt – poprawne określenie charakteru chemicznego związku X oraz poprawny opis

doświadczenia i poprawne obserwacje

0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Związkiem X jest wodorotlenek glinu, strącany po dodaniu odpowiedniej ilości zasady do roztworu jonów glinu. Na jeden jon Al³⁺ potrzeba trzech jonów OH⁻. Amfoteryczność oznacza możliwość reakcji zarówno z kwasem, jak i z mocną zasadą.

Żeby ją wykazać, osad dzielimy na dwie próbki: do jednej dodajemy kwas solny, do drugiej nadmiar roztworu NaOH lub KOH. W obu osad zanika, lecz powstają inne rozpuszczone formy glinu. Samo rozpuszczenie tylko w kwasie nie dowodzi amfoteryczności, ponieważ zachowują się tak także zwykłe wodorotlenki zasadowe. W projekcie oddziel odczynniki, czynności i przewidywaną obserwację.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Część a)

Równanie reakcji otrzymywania związku X:

Al3+ + 3OH −→ Al(OH)3

Część b)

Charakter chemiczny związku X: amfoteryczny

Opis doświadczenia: Należy przeprowadzić reakcję pomiędzy Al(OH)3 i HCl (aq) oraz

pomiędzy Al(OH)3 i NaOH (aq) lub Al(OH)3 i KOH (aq).

Przewidywane obserwacje: W obu przypadkach powstaną roztwory lub osad się roztworzy

(rozpuści).

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2014_12_probny_06

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania