Zadanie 2 — grudzień 2014 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy

Nawozy sztuczne, stosowane w celu zwiększenia zawartości składników mineralnych

w glebie, przygotowuje się przez mieszanie różnych związków chemicznych w odpowiednich

proporcjach.

Oblicz, w jakim stosunku masowym, w zaokrągleniu do liczb całkowitych, należy zmieszać azotan(V) potasu (saletrę potasową) i azotan(V) amonu (saletrę amonową), aby otrzymać nawóz zawierający 20,90% masowych azotu.

Obliczenia:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Oblicz udział masowy azotu w każdej soli.

Podpowiedź 2

Zapisz masę azotu jako sumę wkładów obu składników.

Podpowiedź 3

Porównaj tę sumę z 20,90% całej masy mieszaniny i wyznacz stosunek mas.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Bilans masy azotu

KNO₃ zawiera 14/101 ≈ 13,86% azotu, a NH₄NO₃ zawiera 28/80 = 35,00%.

0,1386m₁ + 0,3500m₂ = 0,2090(m₁ + m₂). Stąd m₁/m₂ = (0,3500 − 0,2090)/(0,2090 − 0,1386) ≈ 2.

Metoda krzyżowa

Na sól o zawartości 13,86% przypada 35,00 − 20,90 = 14,10 części, a na sól o zawartości 35,00% przypada 20,90 − 13,86 = 7,04 części. Stosunek mas KNO₃ : NH₄NO₃ wynosi ok. 2:1.

Zasady oceniania

2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie

poprawnego stosunku masowego

1 pkt – zastosowanie poprawnej metody i popełnienie błędów rachunkowych prowadzących

do błędnego wyniku liczbowego

0 pkt – zastosowanie błędnej metody lub brak rozwiązania

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Zawartości azotu nie można uśrednić arytmetycznie bez uwzględnienia mas składników. Azotan potasu zawiera 14/101, czyli około 13,86% azotu, a azotan amonu 28/80, czyli 35,00%. Jeśli ich masy oznaczymy jako m₁ i m₂, masa azotu to 0,1386m₁ + 0,35m₂.

Ma ona stanowić 0,2090 całej masy m₁+m₂. Po przekształceniu otrzymujemy m₁/m₂ około 2, więc sole mieszamy w stosunku masowym 2:1. Wynik można skontrolować przez obliczenie udziału azotu w próbce złożonej z dwóch jednostek masy pierwszej soli i jednej drugiej. W azotanie amonu trzeba policzyć oba atomy azotu.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Bilans masy azotu

KNO₃ zawiera 14/101 ≈ 13,86% azotu, a NH₄NO₃ zawiera 28/80 = 35,00%.

0,1386m₁ + 0,3500m₂ = 0,2090(m₁ + m₂). Stąd m₁/m₂ = (0,3500 − 0,2090)/(0,2090 − 0,1386) ≈ 2.

Metoda krzyżowa

Na sól o zawartości 13,86% przypada 35,00 − 20,90 = 14,10 części, a na sól o zawartości 35,00% przypada 20,90 − 13,86 = 7,04 części. Stosunek mas KNO₃ : NH₄NO₃ wynosi ok. 2:1.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2014_12_probny_02

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania