Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 17 · maj 2026 · Formuła 2023
Prawidłowa segregacja chromatyd siostrzanych podczas mitozy wymaga obecności wielu białek, w tym – specjalnych kompleksów białkowych: kohezyn. Przytrzymują one chromatydy siostrzane razem aż do czasu ich rozdzielenia się. Całkowite zniesienie przylegania chromatyd siostrzanych następuje dzięki przecięciu kohezyn przez enzymy proteolityczne – separazy. Poniższy rysunek przedstawia typowe położenie kohezyn i chromatyd siostrzanych podczas dwóch różnych faz mitozy.
Na podstawie: D.E. Sadava i in., Life: The Science of Biology, Sunderland 2011.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2026-maj-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.
Podaj nazwę wiązania chemicznego hydrolizowanego przez separazy.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
W tekście nazwano separazy enzymami proteolitycznymi.
Podpowiedź 2
Jakie wiązania łączą kolejne reszty aminokwasowe w łańcuchu białka?
Podpowiedź 3
Wybierz nazwę konkretnego wiązania szkieletu polipeptydu, nie ogólną kategorię chemiczną.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
peptydowe / amidowe
Uwaga: Nie uznaje się odpowiedzi zbyt ogólnych, np. „wiązanie kowalencyjne”.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Zasady oceniania
1 pkt – podanie poprawnej nazwy wiązania hydrolizowanego przez separazy. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Separazy są proteazami, więc hydrolizują wiązania peptydowe w białkach kohezyn. Przecięcie łańcucha polipeptydowego usuwa połączenie utrzymujące chromatydy razem. „Wiązanie kowalencyjne” jest określeniem zbyt ogólnym; trzeba wskazać wiązanie łączące reszty aminokwasowe.
Powiązanie z obecną podstawą programową:
Polecenie 17.1 — w podstawie programowej. Rozpoznanie wiązania peptydowego hydrolizowanego w białku.
- PR:I.2.2 — przedstawia budowę białek (uwzględniając wiązania peptydowe); rozróżnia białka proste i złożone; opisuje strukturę I-, II-, III- i IV-rzędową białek; przedstawia wpływ czynników fizycznych i chemicznych na białko (zjawisko koagulacji i denaturacji); określa biologiczne znaczenie białek (albuminy, globuliny, histony, kolagen, keratyna, hemoglobina, mioglobina); przeprowadza obserwacje wpływu wybranych czynników fizycznych i chemicznych na białko;
Sprawdź kompletność rozwiązania
1 pkt – podanie poprawnej nazwy wiązania hydrolizowanego przez separazy. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Polecenie 17.1
W podstawie programowej
Rozpoznanie wiązania peptydowego hydrolizowanego w białku.
- PR:I.2.2 — przedstawia budowę białek (uwzględniając wiązania peptydowe); rozróżnia białka proste i złożone; opisuje strukturę I-, II-, III- i IV-rzędową białek; przedstawia wpływ czynników fizycznych i chemicznych na białko (zjawisko koagulacji i denaturacji); określa biologiczne znaczenie białek (albuminy, globuliny, histony, kolagen, keratyna, hemoglobina, mioglobina); przeprowadza obserwacje wpływu wybranych czynników fizycznych i chemicznych na białko;
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2026-MAJ-F2023-Z17-1
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:I.2.2
Działy: Chemizm życia
Procesy: podziały komórkowe
Zagadnienia: Składniki organiczne
Umiejętności: Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów biologicznych | Posługiwanie się informacjami pochodzącymi z analizy materiałów źródłowych