Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 16 · maj 2026 · Formuła 2023
Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
Zanim genom człowieka został zsekwencjonowany, spodziewano się, że zawiera on
80 000–100 000 genów kodujących białka. Ostatecznie okazało się, że tych genów jest
około 20 000. Wstępna ocena była tak wysoka, ponieważ opierała się na założeniu,
że pojedynczy gen zawiera informację o pojedynczym mRNA i o pojedynczym białku.
Obecnie wiadomo, że wiele genów człowieka zlokalizowanych w DNA jądrowym ma
alternatywne szlaki składania RNA.
Na podstawie: T.A. Brown, Genomy, Warszawa 2019.
80 000–100 000 genów kodujących białka. Ostatecznie okazało się, że tych genów jest
około 20 000. Wstępna ocena była tak wysoka, ponieważ opierała się na założeniu,
że pojedynczy gen zawiera informację o pojedynczym mRNA i o pojedynczym białku.
Obecnie wiadomo, że wiele genów człowieka zlokalizowanych w DNA jądrowym ma
alternatywne szlaki składania RNA.
Na podstawie: T.A. Brown, Genomy, Warszawa 2019.
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2026-maj-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.
Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
16.2.
Uzupełnij tabelę. Podaj nazwy dwóch organellów komórki człowieka, w których
0–1–2
odbywa się proces transkrypcji genów, oraz rozstrzygnij, czy w tych organellach
zachodzi także proces translacji.
Lp.
Nazwa organellum
Czy zachodzi translacja? (tak / nie)
1.
2.
Uzupełnij tabelę. Podaj nazwy dwóch organellów komórki człowieka, w których
0–1–2
odbywa się proces transkrypcji genów, oraz rozstrzygnij, czy w tych organellach
zachodzi także proces translacji.
Lp.
Nazwa organellum
Czy zachodzi translacja? (tak / nie)
1.
2.
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
Zasady oceniania
2 pkt – poprawne wypełnienie czterech komórek tabeli.
1 pkt – poprawne wypełnienie pierwszej kolumny tabeli LUB jednego wiersza tabeli.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
Lp.
Nazwa organellum
Czy zachodzi translacja? (tak / nie)
1.
jądro / jądro komórkowe
nie
2.
mitochondrium
tak
Lp.
Nazwa organellum
Czy zachodzi translacja? (tak / nie)
1.
jądro / jądro komórkowe
nie
2.
jąderko
nie
Uwaga:
Kolejność wierszy w tabeli nie ma znaczenia.
2 pkt – poprawne wypełnienie czterech komórek tabeli.
1 pkt – poprawne wypełnienie pierwszej kolumny tabeli LUB jednego wiersza tabeli.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
Lp.
Nazwa organellum
Czy zachodzi translacja? (tak / nie)
1.
jądro / jądro komórkowe
nie
2.
mitochondrium
tak
Lp.
Nazwa organellum
Czy zachodzi translacja? (tak / nie)
1.
jądro / jądro komórkowe
nie
2.
jąderko
nie
Uwaga:
Kolejność wierszy w tabeli nie ma znaczenia.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2026-MAJ-F2023-Z16-2
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:XIII.2 | PR:XIII.5 | PR:OG.I.2
Działy: Ekspresja informacji genetycznej. Uczeń:
Organizmy: człowiek
Procesy: ekspresja genów
Umiejętności: Pogłębianie wiedzy z zakresu różnorodności biologicznej oraz zjawisk i procesów biologicznych zachodzących na różnych poziomach organizacji życia