Zbadano różnorodność genetyczną rodzimych, tzn. występujących w Europie, populacji starca zwyczajnego (Senecio vulgaris) – rośliny z rodziny astrowatych – oraz inwazyjnych populacji tego gatunku występujących w Chinach. Azjatyckie populacje pochodzą od niewielkich grup osobników założycielskich zawleczonych z Europy. Średnia liczba alleli na locus w populacjach chińskich wynosi 2,17, a w populacjach europejskich wynosi 3,88.
Na podstawie: J.R. Freeland, Ekologia molekularna, Warszawa 2021.
Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.
Niższa różnorodność genetyczna populacji starca zwyczajnego w Chinach w porównaniu z populacjami rodzimymi w Europie jest efektem
Zobacz oryginalny fragment CKE
Wcześniej zapisana notatka
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Nowe populacje powstały z małych grup założycielskich. Zastanów się, czy takie grupy muszą zawierać wszystkie allele obecne w dużej populacji macierzystej.
Podpowiedź 2
Losowe przeniesienie niewielkiej części puli genowej może zmniejszyć liczbę alleli bez działania selekcji ani powstawania nowego gatunku. Jest to szczególny przypadek zmiany częstości alleli przez przypadek.
Podpowiedź 3
Rozróżnij źródło nowych alleli od utraty części istniejących wariantów. Informacja o pochodzeniu od niewielu założycieli jest tutaj ważniejsza niż sam fakt obcego pochodzenia populacji.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
D
Zobacz oryginalny fragment CKE
Zasady oceniania
1 pkt – odpowiedź poprawna. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Poprawna odpowiedź to D — dryf genetyczny, dokładniej efekt założyciela. Niewielka grupa osobników przeniesiona z Europy reprezentowała tylko część puli genowej populacji macierzystych. Niektórych alleli mogła w ogóle nie zawierać, dlatego populacje pochodne mają mniejszą średnią liczbę alleli na locus.
Mutacje są źródłem nowych wariantów, a nie wyjaśnieniem opisanej losowej redukcji po założeniu populacji. Specjacja oznacza powstawanie gatunków i nie została tu wykazana. Dobór sztuczny wymaga selekcji prowadzonej przez człowieka; samo zawleczenie rośliny jej nie dowodzi. Decydują mała liczebność założycieli i losowe próbkowanie alleli.
Sprawdź kompletność rozwiązania
1 pkt – odpowiedź poprawna. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Powiązanie z obecną podstawą programową:
Polecenie 17 — w podstawie programowej. Efekt założyciela jako przyczyna zmiany różnorodności genetycznej.
- PR:XVI.6 — określa warunki, w jakich zachodzi dryf genetyczny;
- PR:XVI.7 — przedstawia przyczyny zmian częstości alleli w populacji;
Wymagania podstawy programowej
Polecenie 17
W podstawie programowej
Efekt założyciela jako przyczyna zmiany różnorodności genetycznej.
- PR:XVI.6 — określa warunki, w jakich zachodzi dryf genetyczny;
- PR:XVI.7 — przedstawia przyczyny zmian częstości alleli w populacji;
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2026-CZERWIEC-F2023-Z17
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:XVI.6 | PR:XVI.7
Działy: Ewolucja
Organizmy: rośliny
Procesy: dziedziczenie | ewolucja
Umiejętności: Pogłębianie wiedzy z zakresu różnorodności biologicznej oraz zjawisk i procesów biologicznych zachodzących na różnych poziomach organizacji życia | Posługiwanie się informacjami pochodzącymi z analizy materiałów źródłowych