Poniżej przedstawiono wyniki obserwacji dynamiki liczebności populacji drapieżnika i ofiary. Użyto osobników dwóch gatunków roztoczy o odmiennych strategiach pokarmowych: Eotetranychus sexmaculatus oraz Typhlodromus occidentalis. Hodowlę założono na owocach pomarańczy, których skórka służyła roślinożercy jako pokarm. Osobniki
E. sexmaculatus zostały wprowadzone do układu badawczego siódmego marca, natomiast osobniki T. occidentalis wprowadzono jedenaście dni później.
Poniżej przedstawiono zmiany liczebności populacji (podano liczbę osobników w przeliczeniu na powierzchnię jednego owocu pomarańczy) obu gatunków roztoczy w czasie.
Na podstawie: C.B. Huffaker, Experimental Studies on Predation: Dispersion Factors and Predator–Prey Oscillations, „Hilgardia: A Journal of Agricultural Science” 14(27), 1958;
C.J. Krebs, Ecology: Experimental Analysis of Distribution and Abundance, Harlow 2014.
Które zdanie jest poprawnym opisem wyników powyższej obserwacji? Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.
A. Szczyt liczebności populacji E. sexmaculatus nastąpił pięć dni po szczycie liczebności populacji T. occidentalis.
E. sexmaculatus.
C. Spadek liczebności populacji T. occidentalis miał miejsce przed spadkiem liczebności populacji E. sexmaculatus.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Wcześniej zapisana notatka
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Najpierw ustal, kiedy wprowadzono drugi gatunek, i odczytaj przebieg liczebności E. sexmaculatus przed tą datą. To pozwala sprawdzić jeden z wariantów bez interpretowania całej dynamiki.
Podpowiedź 2
Wykres ma dwie różne osie liczebności. Odczytaj każdy gatunek z przypisanej mu skali: wyższe położenie punktu na stronie nie oznacza tutaj automatycznie większej liczby osobników.
Podpowiedź 3
D szuka trendu przed wprowadzeniem T. occidentalis, natomiast pozostałe warianty opisują późniejsze porównania. Nie zamieniaj kolejności gatunków ani liczebności z datą wystąpienia maksimum.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
D
Zobacz oryginalny fragment CKE
Zasady oceniania
1 pkt – odpowiedź poprawna. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Poprawna odpowiedź to D: przed wprowadzeniem T. occidentalis liczebność E. sexmaculatus rosła. Widać to na początkowym odcinku krzywej przed datą dołączenia drugiego gatunku.
A błędnie określa kolejność maksimów liczebności. B jest błędne, ponieważ 30 marca liczebność E. sexmaculatus wynosi około 850, a T. occidentalis około 55 osobników. Krzywe mają różne osie liczebności, dlatego nie wolno porównywać samych wysokości punktów na stronie. C odwraca kolejność spadków: spadek populacji drapieżnika następuje po pogorszeniu dostępności ofiar, a nie przed spadkiem ich liczebności w przedstawionych danych. W zadaniu trzeba odróżniać liczebność w danym dniu, tempo jej zmian i moment maksimum.
Sprawdź kompletność rozwiązania
1 pkt – odpowiedź poprawna. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Powiązanie z obecną podstawą programową:
Polecenie 16 — w podstawie programowej. Odczyt dynamiki liczebności drapieżnika i ofiary.
- PR:OG.III.2 — odczytuje, analizuje, interpretuje i przetwarza informacje tekstowe, graficzne, liczbowe;
- PR:XVII.3.3 — wyjaśnia zmiany liczebności populacji w układzie zjadający i zjadany;
Wymagania podstawy programowej
Polecenie 16
W podstawie programowej
Odczyt dynamiki liczebności drapieżnika i ofiary.
- PR:OG.III.2 — odczytuje, analizuje, interpretuje i przetwarza informacje tekstowe, graficzne, liczbowe;
- PR:XVII.3.3 — wyjaśnia zmiany liczebności populacji w układzie zjadający i zjadany;
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2026-CZERWIEC-F2023-Z16
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:OG.III.2 | PR:XVII.3.3
Działy: Ekologia
Organizmy: rośliny | zwierzęta
Zagadnienia: Ekologia ekosystemu. Ochrona i gospodarka ekosystemami
Umiejętności: Pogłębianie wiedzy z zakresu różnorodności biologicznej oraz zjawisk i procesów biologicznych zachodzących na różnych poziomach organizacji życia | Posługiwanie się informacjami pochodzącymi z analizy materiałów źródłowych