Śnieżyca duża (Anser caerulescens) to gatunek ptaka gnieżdżącego się kolonijnie w północnej części Kanady. Okres składania jaj trwa około dwóch tygodni i odbywa się wczesnym latem. Ponieważ presja ze strony drapieżników rozkłada się na całą kolonię lęgową śnieżyc, równoczesne składanie i wysiadywanie jaj zwiększa szansę na uchronienie lęgów przed drapieżnikami, takimi jak lisy. Dzieje się tak, ponieważ lęgi pojawiają się niemal równocześnie w ilości przekraczającej możliwości drapieżnika. Śnieżyce, które składają jaja w czasie, gdy robi to większość osobników, mają większą szansę na wyprowadzenie lęgów. Prawdopodobieństwo przeżycia lęgów pojawiających się nieco wcześniej lub nieco później jest znacznie mniejsze.
Na poniższym wykresie przedstawiono względną wartość przystosowawczą wyrażoną średnią liczbą podlotów, czyli młodych opuszczających gniazdo. Względny dzień wylęgu piskląt jest określony jako liczba dni upływających od dnia najliczniejszego wylęgu w kolonii.

Na podstawie: C.J. Krebs, Ecology: Experimental Analysis of Distribution and Abundance, Harlow 2014.
Dokończ zdanie. Wybierz odpowiedź A albo B oraz odpowiedź 1. albo 2.
Opisany powyżej rodzaj doboru naturalnego wpływający na moment składania jaj przez śnieżyce to dobór
| A. | stabilizujący, | który polega na | 1. | eliminowaniu fenotypów o względnym dniu wylęgu odbiegającym od czasu, kiedy robi to większość osobników. |
| B. | rozrywający, | 2. | eliminowaniu fenotypów o względnym dniu wylęgu przypadającym na czas, kiedy robi to większość osobników. |
Wcześniej zapisana notatka
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Największą wartość przystosowawczą osiągają osobniki o terminie lęgu zbliżonym do najczęstszego. Porównaj to z sytuacją, w której przewagę miałyby oba skrajne terminy.
Podpowiedź 2
W opisanej kolonii lęgi bardzo wczesne i późne są silniej narażone na drapieżnictwo. Presja selekcyjna działa więc przeciw odchyleniom od korzystnego terminu pośredniego.
Podpowiedź 3
Wybierz nazwę doboru i opis eliminowanych fenotypów. Dobór rozrywający premiowałby skrajności kosztem wartości pośredniej, czego przedstawiony przykład nie pokazuje.
Pokaż odpowiedź
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Poprawna odpowiedź to A1 — dobór stabilizujący. Największy sukces rozrodczy mają śnieżyce, których lęgi pojawiają się blisko najczęstszego terminu. Lęgi wcześniejsze i późniejsze są skuteczniej niszczone przez drapieżniki, więc selekcja działa przeciw skrajnym wartościom cechy.
Dobór rozrywający, wskazany w B, oznaczałby przewagę skrajnych fenotypów i gorsze przystosowanie fenotypu pośredniego. Taki opis zawiera wariant 2, ale nie pasuje on do materiału. Decydujące jest porównanie sukcesu rozrodczego przy różnych terminach, a nie samo występowanie drapieżnika.
Powiązanie z obecną podstawą programową:
Polecenie 15 — w podstawie programowej. Rozpoznanie doboru stabilizującego i jego mechanizmu.
- PR:XVI.4 — wyjaśnia mechanizm działania doboru naturalnego i przedstawia jego rodzaje (stabilizujący, kierunkowy i różnicujący);
Sprawdź kompletność rozwiązania
1 pkt – odpowiedź poprawna. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Polecenie 15
W podstawie programowej
Rozpoznanie doboru stabilizującego i jego mechanizmu.
- PR:XVI.4 — wyjaśnia mechanizm działania doboru naturalnego i przedstawia jego rodzaje (stabilizujący, kierunkowy i różnicujący);
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2026-CZERWIEC-F2023-Z15
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:XVI.4
Działy: Ewolucja
Organizmy: zwierzęta
Umiejętności: Pogłębianie wiedzy z zakresu różnorodności biologicznej oraz zjawisk i procesów biologicznych zachodzących na różnych poziomach organizacji życia | Posługiwanie się informacjami pochodzącymi z analizy materiałów źródłowych

