Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 2 · czerwiec 2026 · Formuła 2015
Na poniższym zdjęciu z mikroskopu elektronowego przedstawiono budowę fragmentów dwóch komórek roślinnych – A i B, wchodzących w skład tej samej tkanki.
Na podstawie: B. Alberts i in., Podstawy biologii komórki, Warszawa 1999.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.
Uzupełnij tabelę. Wpisz w wyznaczone miejsca tabeli nazwy i funkcje struktur komórki roślinnej, zaznaczonych na kopiach powyższego zdjęcia kolorem czerwonym.
| Struktura zaznaczona na zdjęciu |  |  |
|---|---|---|
| Nazwa struktury | ||
| Funkcja struktury |
Zobacz oryginalny fragment CKE
Wcześniej zapisana notatka
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Porównaj położenie czerwonych obszarów. W pierwszej kolumnie zaznaczono warstwę na granicy komórek, a w drugiej wnętrze organellum. Nazwy wpisuj osobno dla każdej fotografii.
Podpowiedź 2
W drugiej strukturze widoczny jest układ wewnętrznych błon, charakterystyczny dla organellum związanego z wykorzystaniem energii światła. Pierwsza struktura jest położona na zewnątrz protoplastu i ma funkcję mechaniczną.
Podpowiedź 3
Dla każdej rozpoznanej struktury dobierz jedną konkretną funkcję. W przypadku organellum odpowiedź powinna nazywać proces, a dla zewnętrznej warstwy może dotyczyć kształtu, ochrony lub podparcia komórki.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
| Struktura zaznaczona na zdjęciu |  |  |
|---|---|---|
| Nazwa struktury | ściana komórkowa | chloroplast / chloroplasty |
| Funkcja struktury | stanowi barierę między wnętrzem komórki a środowiskiem zewnętrznym lub między komórkami / nadaje kształt komórce / chroni przed uszkodzeniami mechanicznymi / umożliwia transport między komórkami | przeprowadza fotosyntezę / fotosynteza / asymilacja dwutlenku węgla |
Zobacz oryginalny fragment CKE
Zasady oceniania
2 pkt – poprawne uzupełnienie czterech pól tabeli. 1 pkt – poprawne uzupełnienie jednej kolumny LUB pierwszego wiersza tabeli (nazwa
struktury). 0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
W pierwszej kolumnie zaznaczono ścianę komórkową. Widać ją jako warstwę oddzielającą wnętrza sąsiednich komórek, położoną na zewnątrz błon komórkowych. Można podać np., że nadaje komórce kształt, chroni przed uszkodzeniami mechanicznymi albo stanowi barierę między komórką a otoczeniem.
W drugiej kolumnie zaznaczono chloroplast, rozpoznawalny po wewnętrznym systemie błon. Jego funkcją jest przeprowadzanie fotosyntezy; można wskazać także asymilację dwutlenku węgla. Nie należy wpisywać „wakuola”, mimo że wakuole są opisane na fotografii źródłowej — trzeba identyfikować obszary rzeczywiście zaznaczone na czerwono. Tabela wymaga czterech elementów: dwóch nazw i dwóch poprawnie dopasowanych funkcji.
Sprawdź kompletność rozwiązania
2 pkt – poprawne uzupełnienie czterech pól tabeli. 1 pkt – poprawne uzupełnienie jednej kolumny LUB pierwszego wiersza tabeli (nazwa
struktury). 0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Powiązanie z obecną podstawą programową:
Nazwa struktury — kolumna 2 — w podstawie programowej. Rozpoznanie chloroplastu i ściany komórkowej oraz ich funkcji. Zakres części: Nazwa struktury — kolumna 2.
- PR:II.1 — rozpoznaje elementy budowy komórki eukariotycznej na preparacie mikroskopowym, na mikrofotografii, rysunku lub na schemacie;
- PR:II.10 — wykazuje związek budowy ściany komórkowej z pełnioną funkcją oraz wskazuje grupy organizmów, u których ona występuje;
Nazwa struktury — kolumna 3 — w podstawie programowej. Rozpoznanie chloroplastu i ściany komórkowej oraz ich funkcji. Zakres części: Nazwa struktury — kolumna 3.
- PR:II.1 — rozpoznaje elementy budowy komórki eukariotycznej na preparacie mikroskopowym, na mikrofotografii, rysunku lub na schemacie;
- PR:II.8 — opisuje budowę mitochondriów i plastydów ze szczególnym uwzględnieniem chloroplastów; dokonuje obserwacji mikroskopowych plastydów w materiale biologicznym;
Funkcja struktury — kolumna 2 — w podstawie programowej. Rozpoznanie chloroplastu i ściany komórkowej oraz ich funkcji. Zakres części: Funkcja struktury — kolumna 2.
- PR:II.10 — wykazuje związek budowy ściany komórkowej z pełnioną funkcją oraz wskazuje grupy organizmów, u których ona występuje;
Funkcja struktury — kolumna 3 — w podstawie programowej. Rozpoznanie chloroplastu i ściany komórkowej oraz ich funkcji. Zakres części: Funkcja struktury — kolumna 3.
- PR:II.8 — opisuje budowę mitochondriów i plastydów ze szczególnym uwzględnieniem chloroplastów; dokonuje obserwacji mikroskopowych plastydów w materiale biologicznym;
Wymagania podstawy programowej
Nazwa struktury — kolumna 2
W podstawie programowej
Rozpoznanie chloroplastu i ściany komórkowej oraz ich funkcji. Zakres części: Nazwa struktury — kolumna 2.
- PR:II.1 — rozpoznaje elementy budowy komórki eukariotycznej na preparacie mikroskopowym, na mikrofotografii, rysunku lub na schemacie;
- PR:II.10 — wykazuje związek budowy ściany komórkowej z pełnioną funkcją oraz wskazuje grupy organizmów, u których ona występuje;
Nazwa struktury — kolumna 3
W podstawie programowej
Rozpoznanie chloroplastu i ściany komórkowej oraz ich funkcji. Zakres części: Nazwa struktury — kolumna 3.
- PR:II.1 — rozpoznaje elementy budowy komórki eukariotycznej na preparacie mikroskopowym, na mikrofotografii, rysunku lub na schemacie;
- PR:II.8 — opisuje budowę mitochondriów i plastydów ze szczególnym uwzględnieniem chloroplastów; dokonuje obserwacji mikroskopowych plastydów w materiale biologicznym;
Funkcja struktury — kolumna 2
W podstawie programowej
Rozpoznanie chloroplastu i ściany komórkowej oraz ich funkcji. Zakres części: Funkcja struktury — kolumna 2.
- PR:II.10 — wykazuje związek budowy ściany komórkowej z pełnioną funkcją oraz wskazuje grupy organizmów, u których ona występuje;
Funkcja struktury — kolumna 3
W podstawie programowej
Rozpoznanie chloroplastu i ściany komórkowej oraz ich funkcji. Zakres części: Funkcja struktury — kolumna 3.
- PR:II.8 — opisuje budowę mitochondriów i plastydów ze szczególnym uwzględnieniem chloroplastów; dokonuje obserwacji mikroskopowych plastydów w materiale biologicznym;
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2026-CZERWIEC-F2015-Z2-1
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:II.1 | PR:II.10 | PR:II.8
Wymagania historyczne: II. Budowa i funkcjonowanie komórki. Zdający: 4) opisuje budowę i funkcje […] chloroplastów […]; 6) […] omawia związek między […] budową a funkcją [ściany komórkowej].
Działy: Komórka
Organizmy: rośliny