Zadanie 1.1 — maj 2025 — Formuła 2023

Formuła 2023rozszerzonyEgzamin pisemny1 pkt
Materiał źródłowy do zadania

CKE — Materiał do zadania 1 · maj 2025 · Formuła 2023

Materiał do zadania 1; strona PDF 3
Materiał do zadania 1 · strona PDF 3
Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
Rybonukleaza jest zbudowana z pojedynczego łańcucha polipeptydowego, składającego się
ze 124 reszt aminokwasowych i stabilizowanego czterema mostkami disiarczkowymi.
Podczas doświadczenia rybonukleazę poddano najpierw działaniu β-merkaptoetanolu,
a następnie – działaniu mocznika. β-merkaptoetanol redukuje i – w konsekwencji – zrywa
mostki disiarczkowe, a mocznik zaburza oddziaływania niekowalencyjne, m.in. zrywa
występujące w białku wiązania wodorowe.
Na poniższym rysunku przedstawiono efekt denaturacji uzyskany podczas doświadczenia –
rybonukleaza zmieniła strukturę przestrzenną i stała się nieaktywna. Następnie usunięto
z roztworu najpierw mocznik, a potem β-merkaptoetanol. Enzym uległ spontanicznemu
zwinięciu i odzyskał aktywność katalityczną.
Numerami oznaczono kolejne reszty aminokwasowe w łańcuchu polipeptydowym. Kolorami
oznaczono pary reszt aminokwasowych tworzących mostki disiarczkowe
w niezdenaturowanym białku.
95
40
58
HS
HS
SH
1
65
72
denaturacja
26
HS
84
HS
HS
HS
110
65
SH
84
124
26
72
renaturacja
110
95
124
1
40
58
Na podstawie: J.L. Tymoczko i in., Biochemia. Krótki kurs, Warszawa 2013.
Autor i źródło materiału

https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2025-maj-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.

Zadanie 1.1; strona PDF 3
Zadanie 1.1 · strona PDF 3
Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
1.1.
Oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące przedstawionego doświadczenia są
0–1
prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
Do opisanej powyżej utraty aktywności enzymatycznej rybonukleazy
1.
P
F
dochodzi na skutek zniszczenia jej struktury pierwszorzędowej.
Denaturacja rybonukleazy powoduje jej dezaktywację, a renaturacja
2.
P
F
przywraca jej aktywność katalityczną.
Stwierdzenie 1 (z tabeli w zadaniu)
Stwierdzenie 2 (z tabeli w zadaniu)

Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.

Pokaż odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Klucz i zasady oceniania CKE; strona PDF 3
Klucz i zasady oceniania CKE · strona PDF 3
Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
Zasady oceniania
1 pkt – za poprawną ocenę dwóch stwierdzeń.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
1. – F, 2. – P.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: BIO-2025-MAJ-F2023-Z1-1

Organizator: CKE

Wymagania PP2024: PR:I.2.2 | PR:OG.IV.1

Działy: Chemizm życia

Organizmy: zwierzęta

Procesy: ekspresja genów

Zagadnienia: Składniki organiczne

Umiejętności: Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów biologicznych

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania