Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 8 · czerwiec 2025 · Formuła 2023
Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
Nicienie należą do zwierząt pseudocelomatycznych. We wnętrzu wora powłokowo-
-mięśniowego są rozmieszczone narządy wewnętrzne, a przestrzeń między nimi –
pseudoceloma – jest wypełniona płynem.
Na poniższym zdjęciu przedstawiono przykładowego nicienia z gatunku Caenorhabditis
elegans.
Nicienie rozmnażają się wyłącznie płciowo, ale u poszczególnych gatunków rozmnażanie
płciowe przebiega w odmienny sposób.
Na podstawie: C. Błaszak (red.), Zoologia. Bezkręgowce, t. 1, cz. 1, Warszawa 2014.
Fotografia: B. Goldstein.
-mięśniowego są rozmieszczone narządy wewnętrzne, a przestrzeń między nimi –
pseudoceloma – jest wypełniona płynem.
Na poniższym zdjęciu przedstawiono przykładowego nicienia z gatunku Caenorhabditis
elegans.
Nicienie rozmnażają się wyłącznie płciowo, ale u poszczególnych gatunków rozmnażanie
płciowe przebiega w odmienny sposób.
Na podstawie: C. Błaszak (red.), Zoologia. Bezkręgowce, t. 1, cz. 1, Warszawa 2014.
Fotografia: B. Goldstein.
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.
Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
Wyjaśnij, na czym polega współdziałanie mięśni i płynu wypełniającego
pseudocelomę podczas ruchu nicieni.
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
pseudocelomę podczas ruchu nicieni.
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
Zasady oceniania
1 pkt – za poprawne wyjaśnienie współdziałania, uwzględniające przenoszenie przez płyn
pseudocelomatyczny siły generowanej przez mięśnie.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
•
Skurcz mięśni powoduje zmiany ciśnienia płynu wypełniającego pseudocelomę,
co skutkuje ruchem wygięcia ciała.
•
Płyn wypełniający pseudocelomę stanowi opór dla pracujących mięśni i pełni funkcję
szkieletu przenoszącego siły wytwarzane przez mięśnie.
•
Nicienie poruszają się ruchem wijącym, ponieważ na zmianę kurczą się mięśnie po
przeciwległych stronach ciała. Aby te skurcze prowadziły do wygięcia ciała, musi być ono
odpowiednio sprężyste, a tę cechę zapewnia wysokie ciśnienie płynu w jamie ciała.
•
Płyn wypełniający pseudocelomę zapewnia znaczną sprężystość ciała, co ułatwia ruch
podczas naprzemiennego skurczu mięśni podłużnych.
1 pkt – za poprawne wyjaśnienie współdziałania, uwzględniające przenoszenie przez płyn
pseudocelomatyczny siły generowanej przez mięśnie.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
•
Skurcz mięśni powoduje zmiany ciśnienia płynu wypełniającego pseudocelomę,
co skutkuje ruchem wygięcia ciała.
•
Płyn wypełniający pseudocelomę stanowi opór dla pracujących mięśni i pełni funkcję
szkieletu przenoszącego siły wytwarzane przez mięśnie.
•
Nicienie poruszają się ruchem wijącym, ponieważ na zmianę kurczą się mięśnie po
przeciwległych stronach ciała. Aby te skurcze prowadziły do wygięcia ciała, musi być ono
odpowiednio sprężyste, a tę cechę zapewnia wysokie ciśnienie płynu w jamie ciała.
•
Płyn wypełniający pseudocelomę zapewnia znaczną sprężystość ciała, co ułatwia ruch
podczas naprzemiennego skurczu mięśni podłużnych.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2025-CZERWIEC-F2023-Z8-1
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:XI.2.7.c | PR:OG.IV.1
Działy: Funkcjonowanie zwierząt
Organizmy: zwierzęta
Procesy: ekspresja genów | rozmnażanie
Zagadnienia: Poruszanie się
Umiejętności: Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów biologicznych