Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 7 · czerwiec 2025 · Formuła 2023
Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
Parolist krzaczasty (Zygophyllum dumosum) jest dominującym krzewem na pustyni Negew
w Izraelu. Ten krzew toleruje suszę i wysokie zasolenie – warunki, które powszechnie panują
w ekosystemie pustynnym. Parolist jest bardzo aktywny w okresie deszczowym, kiedy
wytwarza nowe liście i kwiaty. Liście parolistu składają się z pary mięsistych blaszek
liściowych, które są umieszczone na grubym ogonku, pokrytym woskiem. Podczas okresu
suchego blaszki liściowe są zrzucane, ale na krzewie pozostają uśpione, ale żywe, mięsiste
ogonki liściowe. Na początku pory deszczowej wzrasta tempo metabolizmu w ogonkach
liściowych, które utraciły w czasie pory suchej tylko część zgromadzonej wody. Ogonki
liściowe są zrzucane dopiero po dwóch latach wegetacji. Z pąków znajdujących się w kątach
ogonków liściowych rozwijają się nowe łodygi, wraz z nowymi liśćmi.
Na poniższych zdjęciach przedstawiono parolista krzaczastego w okresie deszczowym
(zdjęcie 1.) oraz w okresie suchym (zdjęcie 2.). Oznaczenia: CL – cały liść złożony; BL –
blaszka liściowa; OL – ogonek liściowy; SZ – szypułka kwiatowa.
BL
1
2
CL
OL
OL
SZ
Badacze zmierzyli zawartość wybranych pierwiastków w ogonkach liściowych parolista
krzaczastego w okresie deszczowym i w okresie suchym. Na poniższym wykresie
przedstawiono uśrednione pomiary z czterech prób wraz z odchyleniem standardowym.
2500
zawartość w świeżej masie, μg/g
2000
1500
okres deszczowy
okres suchy
1000
500
0
wapń
sód
siarka
Na podstawie: J. Srinivasan i in., Endophytic Bacteria Colonizing the Petiole of the Desert Plant Zygophyllum
dumosum Boiss: Possible Role in Mitigating Stress, „Plants” 11(4), 2022.
w Izraelu. Ten krzew toleruje suszę i wysokie zasolenie – warunki, które powszechnie panują
w ekosystemie pustynnym. Parolist jest bardzo aktywny w okresie deszczowym, kiedy
wytwarza nowe liście i kwiaty. Liście parolistu składają się z pary mięsistych blaszek
liściowych, które są umieszczone na grubym ogonku, pokrytym woskiem. Podczas okresu
suchego blaszki liściowe są zrzucane, ale na krzewie pozostają uśpione, ale żywe, mięsiste
ogonki liściowe. Na początku pory deszczowej wzrasta tempo metabolizmu w ogonkach
liściowych, które utraciły w czasie pory suchej tylko część zgromadzonej wody. Ogonki
liściowe są zrzucane dopiero po dwóch latach wegetacji. Z pąków znajdujących się w kątach
ogonków liściowych rozwijają się nowe łodygi, wraz z nowymi liśćmi.
Na poniższych zdjęciach przedstawiono parolista krzaczastego w okresie deszczowym
(zdjęcie 1.) oraz w okresie suchym (zdjęcie 2.). Oznaczenia: CL – cały liść złożony; BL –
blaszka liściowa; OL – ogonek liściowy; SZ – szypułka kwiatowa.
BL
1
2
CL
OL
OL
SZ
Badacze zmierzyli zawartość wybranych pierwiastków w ogonkach liściowych parolista
krzaczastego w okresie deszczowym i w okresie suchym. Na poniższym wykresie
przedstawiono uśrednione pomiary z czterech prób wraz z odchyleniem standardowym.
2500
zawartość w świeżej masie, μg/g
2000
1500
okres deszczowy
okres suchy
1000
500
0
wapń
sód
siarka
Na podstawie: J. Srinivasan i in., Endophytic Bacteria Colonizing the Petiole of the Desert Plant Zygophyllum
dumosum Boiss: Possible Role in Mitigating Stress, „Plants” 11(4), 2022.
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.
Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A albo B oraz jej uzasadnienie 1. albo 2.
Transport jonów z roztworu glebowego do komórek korzenia odbywa się
jony muszą przejść przez błony komórkowe,
na zasadzie
A.
1.
a we wnętrzu komórek jest niższy potencjał
osmozy,
wody niż w roztworze glebowym.
ponieważ
sole mineralne rozpuszczają się w roztworze
z udziałem białek
B.
2.
glebowym i przemieszczają się przez błony
przenośnikowych,
komórkowe tak, jak się przemieszcza woda.
Transport jonów z roztworu glebowego do komórek korzenia odbywa się
jony muszą przejść przez błony komórkowe,
na zasadzie
A.
1.
a we wnętrzu komórek jest niższy potencjał
osmozy,
wody niż w roztworze glebowym.
ponieważ
sole mineralne rozpuszczają się w roztworze
z udziałem białek
B.
2.
glebowym i przemieszczają się przez błony
przenośnikowych,
komórkowe tak, jak się przemieszcza woda.
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
Zasady oceniania
1 pkt – za poprawne dokończenie zdania.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
B1
1 pkt – za poprawne dokończenie zdania.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
B1
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2025-CZERWIEC-F2023-Z7-3
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:IX.3.1 | PR:OG.IV.1
Działy: Różnorodność roślin
Organizmy: rośliny
Procesy: ekspresja genów | transport przez błony
Zagadnienia: Gospodarka wodna i odżywianie mineralne roślin
Umiejętności: Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów biologicznych