Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 12 · czerwiec 2025 · Formuła 2023

Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
krwionośnymi a tkanką nerwową. Ta bariera izoluje ośrodkowy układ nerwowy od
potencjalnie szkodliwych związków obecnych we krwi. Bariera krew – mózg zapewnia
wysoce selektywny transport związków krążących we krwi do płynu mózgowo-rdzeniowego.
Jest to możliwe, ponieważ w naczyniach włosowatych ośrodkowego układu nerwowego
między komórkami śródbłonka znajdują się dobrze wykształcone ścisłe połączenia
zamykające. Te naczynia są także otoczone grubą warstwą komórek glejowych,
stanowiących dodatkową barierę. Niektóre obszary mózgu, np. podwzgórze, mają częściowo
zniesioną barierę krew – mózg.
W celu zbadania, czy bariera krew – mózg jest zachowana, najczęściej stosuje się wskaźnik
– błękit Evansa. Ten barwnik łączy się z wysokim powinowactwem z albuminą osocza krwi.
Aby zbadać wpływ infekcji wirusem Chandipura (ChPV) na szczelność naczyń włosowatych
mózgu, przeprowadzono następujące doświadczenie. Myszom z grupy badawczej podano
dożylnie ChPV oraz błękit Evansa, a myszom z grupy kontrolnej – roztwór soli fizjologicznej
oraz błękit Evansa. Na poniżej fotografii przedstawiono wyniki doświadczenia – obraz
mózgowia po upływie jednej, dwóch oraz trzech dób od rozpoczęcia badania.
grupa
grupa badawcza
kontrolna
48 godz.
72 godz.
72 godz.
0 godz.
24 godz.
Na podstawie: K. Brzezińska i M. Ziaja, Struktura […], „Postępy Biologii Komórki” 39(1), 2012;
A. Balakrishanan i A.C. Mishra, Immune Response during Acute Chandipura Viral Infection in Experimentally
Infected Susceptible Mice, „Virology Journal” 5, 2008.
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.

Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
rozszczelnienia bariery krew – mózg w obrębie podwzgórza.
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
1 pkt – za poprawne wykazanie, że prawidłowe wydzielanie wazopresyny wymaga
miejscowego rozszczelnienia bariery krew – mózg w obrębie podwzgórza, odnoszące
się do osmorecepcji w podwzgórzu ORAZ do regulacji wydzielania wazopresyny
w odpowiedzi na zmiany osmolarności osocza krwi.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
•
Bariera krew – mózg utrudniałaby odebranie przez podwzgórze informacji o osmolarności
osocza, niezbędnej do prawidłowego wydzielania wazopresyny.
•
W podwzgórzu jest wytwarzana wazopresyna w odpowiedzi na wzrost osmolarności krwi.
Gdyby była zachowana bariera krew – mózg, to receptory podwzgórza nie mogłyby
odebrać informacji o osmolarności osocza.
•
Podwzgórze musi mieć możliwość odebrania informacji o osmolarności osocza, co jest
niezbędne do wydzielania prawidłowej ilości wazopresyny.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2025-CZERWIEC-F2023-Z12-3
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:XI.2.4.f | PR:XI.2.5.c | PR:OG.I.3 | PR:OG.I.4
Działy: Funkcjonowanie zwierząt
Organizmy: człowiek | wirusy | zwierzęta
Procesy: ekspresja genów
Zagadnienia: Wydalanie i osmoregulacja | Regulacja hormonalna
Umiejętności: Pogłębianie wiedzy z zakresu różnorodności biologicznej oraz zjawisk i procesów biologicznych zachodzących na różnych poziomach organizacji życia