Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 18 · czerwiec 2025 · Formuła 2015
Mukopolisacharydoza typu II (MPS II) to rzadka genetyczna choroba metaboliczna. Ta choroba jest dziedziczona w sposób recesywny, sprzężony z płcią. Przyczyną MPS II jest niedobór aktywności sulfatazy-L-iduronianu, jednego z enzymów lizosomalnych. Prowadzi to do zaburzenia rozkładu mukopolisacharydów i do gromadzenia się nierozłożonych substratów, czego konsekwencją stają się patologiczne zmiany w obrębie komórek i tkanek. Choroba ma charakter postępujący i znacznie skraca długość życia. Na MPS II chorują prawie wyłącznie chłopcy. Na poniższym rodowodzie przedstawiono historię rodziny, w której zdiagnozowano MPS II.

Osoby chore na MPS II mogą być leczone za pomocą idursulfazy, która jest otrzymywana z hodowli genetycznie zmodyfikowanych komórek ludzkich. Idursulfaza jest substytutem naturalnego enzymu. Terapia polega na dożylnym podawaniu pacjentom idursulfazy, co prowadzi do spowolnienia rozwoju choroby i do złagodzenia jej objawów.
Na podstawie: G.N. Wilson, Hunter Syndrome (Mucopolysaccharidosis II): Diagnosis, Genetic Testing, Treatment, and Referral, „Consultant 360. Multidisciplinary Medical Information Network” 14(5), 2015 (consultant360.com); M. Rachtan, Program The Hunters […], „Puls Medycyny”, 2020 (pulsmedycyny.pl).
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Oddziel sposób produkcji substancji od tego, co rzeczywiście podaje się pacjentowi.
Podpowiedź 2
Czy do organizmu trafia informacja genetyczna, czy już gotowe białko?
Podpowiedź 3
Porównaj uzupełnienie enzymu z wprowadzeniem albo zmianą genu w komórkach chorego.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Terapia genowa polega na wprowadzeniu do organizmu chorej osoby prawidłowej wersji zmutowanego genu, a podczas terapii stosowanej u chorych na MPS II chorzy otrzymują jedynie enzym.
Zasady oceniania
1 pkt – za poprawne uzasadnienie, że terapia z użyciem idursulfazy nie jest terapią genową, odnoszące się do braku wprowadzania do organizmu pacjenta genów lub do braku modyfikacji ekspresji genów. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Idursulfaza jest gotowym enzymem uzupełniającym brakującą aktywność. Terapia nie dostarcza pacjentowi prawidłowego genu ani nie naprawia jego sekwencji, dlatego jest leczeniem enzymatycznym, nie genowym. Zmodyfikowanie komórek użytych do produkcji leku nie oznacza modyfikowania genów osoby otrzymującej lek.
Sprawdź kompletność rozwiązania
1 pkt – za poprawne uzasadnienie, że terapia z użyciem idursulfazy nie jest terapią genową, odnoszące się do braku wprowadzania do organizmu pacjenta genów lub do braku modyfikacji ekspresji genów. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Polecenie 18.2
W podstawie programowej
Porównanie terapii enzymatycznej i genowej.
- PR:XV.11 — przedstawia ogólną zasadę działania terapii genowej;
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2025-CZERWIEC-F2015-Z18-2
Organizator: CKE
Działy: Biotechnologia. Podstawy inżynierii genetycznej
Organizmy: człowiek | zwierzęta
Procesy: dziedziczenie


