Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 18 · czerwiec 2025 · Formuła 2015
Mukopolisacharydoza typu II (MPS II) to rzadka genetyczna choroba metaboliczna. Ta choroba jest dziedziczona w sposób recesywny, sprzężony z płcią. Przyczyną MPS II jest niedobór aktywności sulfatazy-L-iduronianu, jednego z enzymów lizosomalnych. Prowadzi to do zaburzenia rozkładu mukopolisacharydów i do gromadzenia się nierozłożonych substratów, czego konsekwencją stają się patologiczne zmiany w obrębie komórek i tkanek. Choroba ma charakter postępujący i znacznie skraca długość życia. Na MPS II chorują prawie wyłącznie chłopcy. Na poniższym rodowodzie przedstawiono historię rodziny, w której zdiagnozowano MPS II.

Osoby chore na MPS II mogą być leczone za pomocą idursulfazy, która jest otrzymywana z hodowli genetycznie zmodyfikowanych komórek ludzkich. Idursulfaza jest substytutem naturalnego enzymu. Terapia polega na dożylnym podawaniu pacjentom idursulfazy, co prowadzi do spowolnienia rozwoju choroby i do złagodzenia jej objawów.
Na podstawie: G.N. Wilson, Hunter Syndrome (Mucopolysaccharidosis II): Diagnosis, Genetic Testing, Treatment, and Referral, „Consultant 360. Multidisciplinary Medical Information Network” 14(5), 2015 (consultant360.com); M. Rachtan, Program The Hunters […], „Puls Medycyny”, 2020 (pulsmedycyny.pl).
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Dla każdego chorego syna ustal, od którego rodzica otrzymał chromosom X.
Podpowiedź 2
Założenie o braku mutacji de novo ogranicza źródło allelu choroby do dziedziczenia.
Podpowiedź 3
Wskaż tylko zdrowe kobiety, którym nie da się przypisać dwóch prawidłowych alleli.
Pokaż odpowiedź
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Pewnymi bezobjawowymi nosicielkami są I.1 i II.3. Przy recesywnym dziedziczeniu sprzężonym z X zdrowa matka chorego syna musi mieć allel choroby, jeżeli wykluczono nowe mutacje. Pozostałe zdrowe kobiety mogą być nosicielkami, ale sam brak objawów tego nie rozstrzyga. Polecenie wymaga pewności wynikającej z rodowodu.
Sprawdź kompletność rozwiązania
1 pkt – za wskazanie wszystkich osób, które na pewno są nosicielami MPSII. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Polecenie 18.1
W podstawie programowej
Nosicielstwo cechy sprzężonej z chromosomem X na rodowodzie.
- PR:XIV.1.7 — przedstawia dziedziczenie cech sprzężonych z płcią;
- PR:XIV.1.8 — analizuje rodowody i na ich podstawie ustala sposób dziedziczenia danej cechy.
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2025-CZERWIEC-F2015-Z18-1
Organizator: CKE
Działy: Genetyka klasyczna
Organizmy: człowiek | zwierzęta
Procesy: dziedziczenie
Zagadnienia: Dziedziczenie cech


