Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 16 · czerwiec 2025 · Formuła 2015
Poniżej zamieszczono drzewo filogenetyczne kręgowców, przedstawiające relacje pokrewieństwa między rybami a czworonogami.
Na podstawie: C.T. Bergstrom i L.A. Dugatkin, Evolution, New York, 2012.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.
Na podstawie przedstawionego drzewa filogenetycznego oceń, czy poniższe stwierdzenia są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
| 1. | Ptaki i ssaki są ze sobą bliżej spokrewnione niż ryby promieniopłetwe i ryby mięśniopłetwe. | |
| 2. | Węże są bliżej spokrewnione z żółwiami niż z krokodylami. |
Zobacz oryginalny fragment CKE
Wcześniej zapisana notatka
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Dla każdej pary znajdź punkt, w którym łączą się drogi prowadzące do ich wspólnego przodka. Nie porównuj długości narysowanych gałęzi ani bliskości nazw.
Podpowiedź 2
W pierwszym zdaniu porównaj dwa różne węzły: wspólny przodek ptaków i ssaków oraz wspólny przodek obu grup ryb. Ustal ich kolejność na drzewie.
Podpowiedź 3
W drugim zdaniu sprawdź, czy droga od węży do żółwi prowadzi do innego, późniejszego wspólnego przodka niż droga od węży do krokodyli. Jeśli węzeł jest wspólny, nie ma wskazanej przewagi pokrewieństwa.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
1. – P, 2. – F.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Zasady oceniania
1 pkt – za poprawną ocenę dwóch stwierdzeń. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Oceny to P i F. Ostatni wspólny przodek ptaków i ssaków na przedstawionym drzewie jest późniejszy niż wspólny przodek ryb promieniopłetwych i mięśniopłetwych. Pierwsza para jest zatem bliżej spokrewniona. Dla węży i obu porównywanych grup gadów punkt wspólnego pochodzenia nie wskazuje bliższego pokrewieństwa z żółwiami niż z krokodylami. Odczytuje się węzły drzewa, a nie odległości między końcami gałęzi na kartce.
Sprawdź kompletność rozwiązania
1 pkt – za poprawną ocenę dwóch stwierdzeń. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
1. Ptaki i ssaki są ze sobą bliżej spokrewnione niż ryby promieniopłetwe i ryby mięśniopłetwe.
W podstawie programowej
Pokrewieństwo na drzewie filogenetycznym. Zakres części: 1. Ptaki i ssaki są ze sobą bliżej spokrewnione niż ryby promieniopłetwe i ryby mięśniopłetwe..
- PR:XVI.2 — określa pokrewieństwo ewolucyjne gatunków na podstawie analizy drzewa filogenetycznego;
- PR:V.1 — wnioskuje na podstawie analizy kladogramów o pokrewieństwie ewolucyjnym organizmów;
2. Węże są bliżej spokrewnione z żółwiami niż z krokodylami.
W podstawie programowej
Pokrewieństwo na drzewie filogenetycznym. Zakres części: 2. Węże są bliżej spokrewnione z żółwiami niż z krokodylami..
- PR:XVI.2 — określa pokrewieństwo ewolucyjne gatunków na podstawie analizy drzewa filogenetycznego;
- PR:V.1 — wnioskuje na podstawie analizy kladogramów o pokrewieństwie ewolucyjnym organizmów;
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2025-CZERWIEC-F2015-Z16-1
Organizator: CKE
Działy: Ewolucja | Zasady klasyfikacji i sposoby identyfikacji organizmów
Organizmy: zwierzęta