Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 15 · czerwiec 2025 · Formuła 2015
Grupę krwi w układach ABO i Rh można określić dzięki reakcji immunochemicznej. Najpierw na płytkę nanosi się próbkę badanej krwi, a potem dodaje się odpowiednie przeciwciała. Na pierwszej fotografii przedstawiono wynik testu dla grupy A Rh+, a na kolejnych dwóch – dla nieznanych grup krwi.
Na podstawie: E.C. Amerman, Exploring Anatomy & Physiology in the Laboratory, Englewood 2017.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.
Oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące grup krwi człowieka w układzie ABO są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
| 1. | Osoby z grupą krwi O są uniwersalnymi biorcami krwi. | |
| 2. | Grupa krwi w układzie ABO jest warunkowana przez antygeny występujące na krwinkach białych. | |
| 3. | W osoczu krwi osoby z grupą krwi A znajdują się przeciwciała anty-A. |
Zobacz oryginalny fragment CKE
Wcześniej zapisana notatka
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Rozdziel informacje o antygenach na komórkach i przeciwciałach w osoczu.
Podpowiedź 2
Czy osoba z własnym antygenem A powinna mieć przeciwciała niszczące ten antygen?
Podpowiedź 3
Oceń osobno rolę grupy O, rodzaj krwinek i swoistość przeciwciał osoby z grupą A.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
1. – F, 2. – F, 3. – F.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Zasady oceniania
2 pkt – za poprawną ocenę trzech stwierdzeń. 1 pkt – za poprawną ocenę dwóch stwierdzeń. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
F, F, F. Osoba z grupą O nie jest uniwersalnym biorcą erytrocytów; antygeny ABO określane w takim zadaniu znajdują się na krwinkach czerwonych, a przy grupie A w osoczu typowo występują przeciwciała anty-B. Nie wolno zamieniać antygenu A z przeciwciałem anty-A. Te uproszczenia nie zastępują zasad doboru składników krwi w praktyce klinicznej.
Sprawdź kompletność rozwiązania
2 pkt – za poprawną ocenę trzech stwierdzeń. 1 pkt – za poprawną ocenę dwóch stwierdzeń. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
1. Osoby z grupą krwi O są uniwersalnymi biorcami krwi.
W podstawie programowej
Zgodność antygenowa krwi i przeciwciała układu ABO. Zakres części: 1. Osoby z grupą krwi O są uniwersalnymi biorcami krwi..
- PR:XI.2.2.c — przedstawia narządy i komórki układu odpornościowego człowieka,
- PR:XI.2.2.e — wyjaśnia, na czym polega zgodność tkankowa, i przedstawia jej znaczenie w transplantologii,
2. Grupa krwi w układzie ABO jest warunkowana przez antygeny występujące na krwinkach białych.
W podstawie programowej
Zgodność antygenowa krwi i przeciwciała układu ABO. Zakres części: 2. Grupa krwi w układzie ABO jest warunkowana przez antygeny występujące na krwinkach białych..
- PR:XI.2.2.c — przedstawia narządy i komórki układu odpornościowego człowieka,
- PR:XI.2.2.e — wyjaśnia, na czym polega zgodność tkankowa, i przedstawia jej znaczenie w transplantologii,
3. W osoczu krwi osoby z grupą krwi A znajdują się przeciwciała anty-A.
W podstawie programowej
Zgodność antygenowa krwi i przeciwciała układu ABO. Zakres części: 3. W osoczu krwi osoby z grupą krwi A znajdują się przeciwciała anty-A..
- PR:XI.2.2.c — przedstawia narządy i komórki układu odpornościowego człowieka,
- PR:XI.2.2.e — wyjaśnia, na czym polega zgodność tkankowa, i przedstawia jej znaczenie w transplantologii,
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2025-CZERWIEC-F2015-Z15-2
Organizator: CKE
Działy: Funkcjonowanie zwierząt
Organizmy: człowiek
Zagadnienia: Odporność