Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 8 · maj 2024 · Formuła 2023
Okresy nasienne buka zwyczajnego (Fagus sylvatica) następują w odstępach 5–10 lat, a roczna wydajność produkowanych nasion jest zazwyczaj bardzo niska. Z tego powodu leśnicy gromadzą nasiona na zapas.
W 2017 roku przeprowadzono doświadczenie, w którym wysiano nasiona buka zwyczajnego zebrane w latach: 2000, 2006, 2009 i 2017. Nasiona zebrane w latach 2000, 2006 i 2009 przechowywano w jednakowych warunkach. Nasiona zebrane w 2017 r. wysiano od razu po zbiorze.
Na poniższym wykresie przedstawiono wyniki doświadczenia w postaci wartości średnich i odchylenia standardowego. Na zdjęciu obok przedstawiono siewkę buka zwyczajnego.
siła kiełkowania nasion buka

Na podstawie: beagle.miljolare.no;
A. Małecka i in., Relationship between Mitochondria Changes and Seed Aging […], „PeerJ” 9, 2021.
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2024-maj-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.
Podaj nazwę oraz określ funkcję tej struktury siewki buka zwyczajnego, którą oznaczono literą X na zdjęciu.
Wcześniej zapisana notatka
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Porównaj struktury X z podpisanym pierwszym liściem właściwym. Szukasz nazwy organów zarodkowych, które pojawiają się wcześniej i pomagają siewce rozpocząć wzrost.
Podpowiedź 2
Rozważ, skąd młoda siewka otrzymuje związki organiczne przed pełnym rozwojem liści właściwych. Zielona barwa struktur X pozwala wskazać także funkcję asymilacyjną.
Podpowiedź 3
Podaj nazwę „liście zarodkowe” albo jej jednowyrazowy odpowiednik. Funkcję określ jako odżywianie, wykorzystanie zapasów lub fotosyntezę, a nie ogólnie „pomoc w rozwoju”.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Nazwa: liścienie / liście zarodkowe / liścień / liść zarodkowy Funkcja: przeprowadzanie fotosyntezy / asymilacyjna / gromadzenie substancji zapasowych / zapasowa / odżywianie siewki / odżywcza
Uwaga: Nie uznaje się odpowiedzi: „listki zarodkowe”, „liście pierwotne”, „liście rzekome” (błąd merytoryczny) oraz „liście” (odpowiedź zbyt ogólna).
Zobacz oryginalny fragment CKE


Zasady oceniania
1 pkt – za podanie poprawnej nazwy oraz poprawne określenie funkcji struktury oznaczonej
literą X. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań za 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Struktury X to liścienie, czyli liście zarodkowe. Dostarczają rozwijającej się siewce substancji potrzebnych do wzrostu; na tym etapie zielone liścienie mogą także prowadzić fotosyntezę. Klucz dopuszcza funkcję odżywczą, zapasową lub asymilacyjną, ale nazwa powinna być precyzyjna. Samo słowo „liście” nie odróżnia ich od zaznaczonego wyżej pierwszego liścia właściwego. Liścienie należą do zarodka już przed wykiełkowaniem nasiona.
Sprawdź kompletność rozwiązania
1 pkt – za podanie poprawnej nazwy oraz poprawne określenie funkcji struktury oznaczonej
literą X. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań za 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Powiązanie z obecną podstawą programową:
Nazwa — w podstawie programowej. Liścienie i odżywianie siewki. Zakres części: Nazwa.
- PR:IX.6.3 — planuje i przeprowadza doświadczenie wykazujące rolę liścieni we wzroście i rozwoju siewki rośliny;
Funkcja — w podstawie programowej. Liścienie i odżywianie siewki. Zakres części: Funkcja.
- PR:IX.6.3 — planuje i przeprowadza doświadczenie wykazujące rolę liścieni we wzroście i rozwoju siewki rośliny;
Wymagania podstawy programowej
Nazwa
W podstawie programowej
Liścienie i odżywianie siewki. Zakres części: Nazwa.
- PR:IX.6.3 — planuje i przeprowadza doświadczenie wykazujące rolę liścieni we wzroście i rozwoju siewki rośliny;
Funkcja
W podstawie programowej
Liścienie i odżywianie siewki. Zakres części: Funkcja.
- PR:IX.6.3 — planuje i przeprowadza doświadczenie wykazujące rolę liścieni we wzroście i rozwoju siewki rośliny;
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2024-MAJ-F2023-Z8-2
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:IX.6.3
Wymagania historyczne: IX. Różnorodność roślin. 5. Wzrost i rozwój roślin. Zdający: 2) przedstawia wpływ czynników zewnętrznych i wewnętrznych na proces kiełkowania nasion.
Działy: Różnorodność roślin
Organizmy: zwierzęta
Zagadnienia: Wzrost i rozwój roślin
Umiejętności: Pogłębianie wiedzy z zakresu różnorodności biologicznej oraz zjawisk i procesów biologicznych zachodzących na różnych poziomach organizacji życia

