Ekologiczna nisza podstawowa gatunku to nisza potencjalnie zajmowana przez ten gatunek w warunkach optymalnych, natomiast nisza zrealizowana jest częścią niszy podstawowej, zajmowaną przez gatunek w danych warunkach abiotycznych i biotycznych.
Drożdże Saccharomyces cerevisiae w środowisku naturalnym bytują m.in. na powierzchni owoców winorośli, na której – mimo warunków tlenowych – głównie przeprowadzają fermentację alkoholową. Na powierzchni owoców winorośli występują także różne bakterie, które – podobnie jak S. cerevisiae – jako główne źródło energii wykorzystują glukozę. Badania wykazały, że bakterie wydzielają kwas mlekowy, modyfikujący metabolizm komórek drożdży. W obecności kwasu mlekowego drożdże wykorzystują do wzrostu związki, które nie są substratami fermentacji alkoholowej, dzięki czemu ich wzrost i żywotność są lepsze.
Na podstawie: D. Jarosz i in., Cross-kingdom Chemical Communication […], „Cell” 158(5), 2014;
D.M. Garcia i in., A Common Bacterial Metabolite Elicits […], „eLife” 5, 2016.
Na podstawie przedstawionych informacji podaj dwa różne argumenty wskazujące na to, że nisze ekologiczne opisanych drożdży i bakterii w znacznym zakresie się pokrywają.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Wcześniej zapisana notatka
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Poszukaj w tekście dwóch rodzajów podobieństwa: gdzie organizmy żyją i z jakiego zasobu korzystają. Każdy argument powinien dotyczyć innej cechy niszy.
Podpowiedź 2
Wspólna powierzchnia owocu opisuje przestrzeń życia. Wykorzystywanie tego samego cukru opisuje wymagania pokarmowe, czyli osobny wymiar niszy.
Podpowiedź 3
Zapisz osobno wspólne siedlisko i wspólne źródło energii — glukozę. Nie formułuj dwóch pozornie różnych argumentów typu „żyją na winorośli” oraz „występują na jej owocach”.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
• Argument 1.: obie grupy organizmów występują na powierzchni winorośli i zajmują to samo siedlisko.
• Argument 2.: obie grupy organizmów wykorzystują ten sam substrat pokarmowy – glukozę.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Zasady oceniania
2 pkt – za poprawne podanie dwóch argumentów świadczących o znacznym pokrywaniu się
nisz ekologicznych drożdży i bakterii. 1 pkt – za poprawne podanie jednego argumentu świadczącego o znacznym pokrywaniu się
nisz ekologicznych drożdży i bakterii. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań za 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Pierwszy argument dotyczy miejsca życia: drożdże i bakterie występują na powierzchni owoców winorośli. Drugi dotyczy zasobów: obie grupy wykorzystują glukozę jako główne źródło energii. Są to dwie różne składowe niszy ekologicznej — zajmowana przestrzeń oraz wymagania pokarmowe. Sam wspólny adres nie opisuje całej niszy, dlatego powtórzenie go na dwa sposoby nie stanowi dwóch argumentów. Informacja o zmianach metabolizmu drożdży wskazuje na oddziaływanie między organizmami, lecz nie zastępuje podanych dowodów pokrywania się nisz.
Sprawdź kompletność rozwiązania
2 pkt – za poprawne podanie dwóch argumentów świadczących o znacznym pokrywaniu się
nisz ekologicznych drożdży i bakterii. 1 pkt – za poprawne podanie jednego argumentu świadczącego o znacznym pokrywaniu się
nisz ekologicznych drożdży i bakterii. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań za 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Powiązanie z obecną podstawą programową:
Argument 1. — w podstawie programowej. Wspólne elementy nisz ekologicznych. Zakres części: Argument 1..
- PR:XVII.1.2 — przedstawia elementy niszy ekologicznej organizmu; rozróżnia niszę ekologiczną od siedliska;
Argument 2. — w podstawie programowej. Wspólne elementy nisz ekologicznych. Zakres części: Argument 2..
- PR:XVII.1.2 — przedstawia elementy niszy ekologicznej organizmu; rozróżnia niszę ekologiczną od siedliska;
Wymagania podstawy programowej
Argument 1.
W podstawie programowej
Wspólne elementy nisz ekologicznych. Zakres części: Argument 1..
- PR:XVII.1.2 — przedstawia elementy niszy ekologicznej organizmu; rozróżnia niszę ekologiczną od siedliska;
Argument 2.
W podstawie programowej
Wspólne elementy nisz ekologicznych. Zakres części: Argument 2..
- PR:XVII.1.2 — przedstawia elementy niszy ekologicznej organizmu; rozróżnia niszę ekologiczną od siedliska;
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2024-CZERWIEC-F2015-Z20
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:XVII.1.2
Wymagania historyczne: VII. Ekologia. 1. Nisza ekologiczna. Zdający: 1) przedstawia podstawowe elementy niszy ekologicznej organizmu […]; 3. Zależności międzygatunkowe. Zdający: 1) przedstawia źródło konkurencji międzygatunkowej, jakim jest korzystanie przez różne organizmy z tych samych zasobów środowiska; 2) przedstawia skutki konkurencji międzygatunkowej w postaci zawężenia się nisz ekologicznych konkurentów lub wypierania jednego gatunku z części jego areału przez drugi.
Działy: Ekologia
Organizmy: bakterie | grzyby | zwierzęta
Zagadnienia: Ekologia organizmów