Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 19 · czerwiec 2024 · Formuła 2015
U myszy allel warunkujący czarne ubarwienie sierści B dominuje nad allelem b warunkującym białą barwę sierści. W pewnej populacji tych gryzoni będącej w stanie równowagi genetycznej częstość allelu b wynosi 0,3.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.
Oceń, czy podane warunki muszą być spełnione, aby w populacji została zachowana równowaga genetyczna Hardy’ego – Weinberga. Zaznacz T (tak), jeżeli warunek musi być spełniony, albo N (nie) – jeśli nie musi być spełniony.
| 1. | Osobniki rozmnażają się wyłącznie płciowo. | |
| 2. | Dochodzi do powstawania mutacji. | |
| 3. | Działa dobór naturalny. |
Zobacz oryginalny fragment CKE
Wcześniej zapisana notatka
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Pytanie dotyczy warunków utrzymania równowagi, a nie procesów prowadzących do ewolucji. Sprawdź, czy każde zdarzenie sprzyja zachowaniu niezmienionych częstości alleli.
Podpowiedź 2
Prawo opisuje losowe kojarzenie i łączenie gamet. Mutacje mogą wprowadzać zmiany alleli, a dobór zmieniać udział osobników pozostawiających potomstwo.
Podpowiedź 3
Pierwszy warunek należy do klasycznego modelu, dwa pozostałe są czynnikami zaburzającymi jego założenia. Nie uzasadniaj równowagi koniecznością działania doboru ani powstawania mutacji.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
1. – T, 2. – N, 3. – N.
Oryginalny pełny fragment klucza CKE
Zasady oceniania
2 pkt – za poprawną ocenę trzech warunków. 1 pkt – za poprawną ocenę dwóch warunków. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Oceny to T, N i N. Klasyczny model Hardy’ego–Weinberga zakłada rozmnażanie płciowe i losowe łączenie gamet w bardzo dużej populacji. Mutacje i dobór naturalny nie są warunkami koniecznymi zachowania równowagi; model wyklucza ich wpływ, podobnie jak migracje i dryf. Mutacje mogą zmieniać pulę alleli, a dobór różnicować udział genotypów w rozrodzie. Nie należy mylić warunków równowagi z czynnikami ewolucji, które tę równowagę zaburzają. Pierwsze zdanie jest warunkiem modelu, lecz samo rozmnażanie płciowe nie zapewnia spełnienia wszystkich jego założeń.
Sprawdź kompletność rozwiązania
2 pkt – za poprawną ocenę trzech warunków. 1 pkt – za poprawną ocenę dwóch warunków. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Powiązanie z obecną podstawą programową:
1. Osobniki rozmnażają się wyłącznie płciowo. — w podstawie programowej. Warunki równowagi Hardy’ego–Weinberga. Zakres części: 1. Osobniki rozmnażają się wyłącznie płciowo..
- PR:XVI.8 — przedstawia założenia prawa Hardy’ego-Weinberga;
2. Dochodzi do powstawania mutacji. — w podstawie programowej. Warunki równowagi Hardy’ego–Weinberga. Zakres części: 2. Dochodzi do powstawania mutacji..
- PR:XVI.8 — przedstawia założenia prawa Hardy’ego-Weinberga;
3. Działa dobór naturalny. — w podstawie programowej. Warunki równowagi Hardy’ego–Weinberga. Zakres części: 3. Działa dobór naturalny..
- PR:XVI.8 — przedstawia założenia prawa Hardy’ego-Weinberga;
Wymagania podstawy programowej
1. Osobniki rozmnażają się wyłącznie płciowo.
W podstawie programowej
Warunki równowagi Hardy’ego–Weinberga. Zakres części: 1. Osobniki rozmnażają się wyłącznie płciowo..
- PR:XVI.8 — przedstawia założenia prawa Hardy’ego-Weinberga;
2. Dochodzi do powstawania mutacji.
W podstawie programowej
Warunki równowagi Hardy’ego–Weinberga. Zakres części: 2. Dochodzi do powstawania mutacji..
- PR:XVI.8 — przedstawia założenia prawa Hardy’ego-Weinberga;
3. Działa dobór naturalny.
W podstawie programowej
Warunki równowagi Hardy’ego–Weinberga. Zakres części: 3. Działa dobór naturalny..
- PR:XVI.8 — przedstawia założenia prawa Hardy’ego-Weinberga;
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2024-CZERWIEC-F2015-Z19-2
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:XVI.8
Wymagania historyczne: IX. Ewolucja. 3. Elementy genetyki populacji. Zdający: 2) przedstawia prawo Hardy’ego-Weinberga i stosuje je do rozwiązywania prostych zadań (jeden locus, dwa allele).
Działy: Ewolucja
Procesy: dziedziczenie | ewolucja | rozmnażanie