Zadanie 17.2 — czerwiec 2023 — Formuła 2023

Formuła 2023rozszerzony1 pkt
Materiał źródłowy do zadania

Rodzina storczykowatych jest jedną z grup systematycznych roślin najbardziej zagrożonych wyginięciem w skali światowej. Jednym z głównych powodów tego zagrożenia są zmiany zachodzące w siedliskach zajmowanych przez storczyki.

Miodokwiat krzyżowy (Herminium monorchis), należący do rodziny storczykowatych, jest rośliną niezwykle rzadką, światłożądną, niewielkich rozmiarów, kwitnącą od maja do sierpnia i zapylaną przez owady. W Europie rośnie na ciepłolubnych murawach i na wilgotnych łąkach. W Polsce ze wszystkich wcześniej zidentyfikowanych naturalnych stanowisk zachowało się do chwili obecnej tylko jedno – znajdujące się w obszarze chronionego krajobrazu „Dolina Rospudy”. To stanowisko w Puszczy Augustowskiej liczyło w 1987 r. około 100 roślin kwitnących i 50 płonnych, rosnących w skupieniach po 2 do 8 osobników, na powierzchni około dwóch hektarów. W Puszczy Augustowskiej miodokwiat rośnie na silnie nawodnionym, rozległym torfowisku. Dla ochrony tego stanowiska zaproponowano utworzenie rezerwatu. Ten projekt nie doczekał się jednak realizacji, ale wprowadzono zabiegi ochrony czynnej polegające m.in. na usuwaniu siewek drzew i krzewów. Miodokwiat krzyżowy podlega ścisłej ochronie gatunkowej oraz ochronie na mocy konwencji CITES.

Na podstawie: F. Jarzombkowski, Krajowy program ochrony miodokwiatu krzyżowego Herminium monorchis,

Świebodzin 2012; Polska Czerwona Księga Roślin, Kraków 2001;

siedliska.gios.gov.pl

Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Miodokwiat krzyżowy podlega ochronie na mocy konwencji CITES, co oznacza, że

  • A. handel okazami tego gatunku podlega ograniczeniom.
  • B. konieczna jest ochrona terenów podmokłych na terenie występowania tego gatunku.
  • C. zabroniona jest budowa dróg w pobliżu terenów występowania okazów tego gatunku.
  • D. zabronione jest zbieranie okazów tego gatunku poza specjalnie wyznaczonymi miejscami.
Wybierz odpowiedź
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Przypomnij sobie, jakie zagrożenie jest bezpośrednim przedmiotem CITES. Nazwa konwencji odnosi się do obrotu okazami, nie do pojedynczego typu siedliska.

Podpowiedź 2

Ochrona torfowisk i ograniczenie handlu mogą wspierać ten sam gatunek, lecz są różnymi instrumentami. Wybierz odpowiedź opisującą właśnie konwencję handlową.

Podpowiedź 3

Zaznacz A — handel okazami podlega ograniczeniom. Nie zastępuj tego ochroną mokradeł, nawet jeśli są one ważnym siedliskiem opisanego storczyka.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

A

Zasady oceniania

1 pkt – za wybór poprawnej odpowiedzi. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Odpowiedź A wskazuje ograniczenia handlu okazami gatunku. CITES to międzynarodowa konwencja dotycząca handlu dzikimi zwierzętami i roślinami zagrożonymi wyginięciem; ma ograniczać presję wynikającą z pozyskiwania i obrotu okazami. Nie jest nazwą programu ochrony mokradeł ani ogólnego zakazu budowy dróg przy każdym stanowisku. Ochrona siedliska może wynikać z innych działań, ale nie opisuje celu tej konwencji. Zadanie sprawdza rozpoznanie rodzaju międzynarodowej współpracy, nie szczegółowe procedury dla konkretnej przesyłki.

Sprawdź kompletność rozwiązania

1 pkt – za wybór poprawnej odpowiedzi. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

Polecenie 17.2

W podstawie programowej

Ochrona handlu okazami przez CITES.

  • PR:XVIII.6 — uzasadnia konieczność współpracy międzynarodowej (CITES, Konwencja o Różnorodności Biologicznej, Agenda 21) dla ochrony różnorodności biologicznej;

Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: BIO-2023-CZERWIEC-F2023-Z17-2

Organizator: CKE

Działy: Różnorodność biologiczna, jej zagrożenia i ochrona

Organizmy: rośliny | zwierzęta

Umiejętności: Rozwijanie postawy szacunku wobec przyrody i środowiska

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania