Zadanie 19.3 — czerwiec 2022 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pkt
Materiał źródłowy do zadania

Soplówka bukowa (Hericium coralloides) jest grzybem z rodziny soplówkowatych (Hericiaceae). Rośnie jako saprotrof na drewnie stojących i leżących pni gatunków drzew liściastych. W Polsce spotykana jest głównie na drewnie buka (Fagus sylvatica), rzadziej na brzozie brodawkowatej (Betula pendula) i topoli osice (Populus tremula). Soplówka bukowa powoduje białą zgniliznę drewna, zwykle pni i dużych gałęzi.

Przez 10 dni hodowano w laboratorium soplówkę w warunkach różnej temperatury oraz na pożywkach o odmiennym pH, po czym zmierzono średnicę kolonii. Wyniki badań przedstawiono na poniższych wykresach.

Wykres 1: średnica kolonii grzybni w temperaturach około 11–35°C. Wartość rośnie do maksimum około 26–28°C, a następnie maleje do około 1 cm przy 35°C.
Wykres 2: średnica kolonii grzybni w zależności od pH 3–10. Największą średnicę, około 4 cm, odnotowano przy pH 5; po obu stronach tej wartości średnica jest mniejsza.

Na podstawie: J. Piętka, Czynna ochrona zagrożonych grzybów nadrzewnych w lasach, Warszawa 2013.

Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A lub B oraz jej uzasadnienie 1., 2., albo 3.

Soplówka bukowa jest

A.autotrofem,ponieważ jako saprotrof1.odżywia się drewnem żywych drzew liściastych.
2.przyczepia się do powierzchni kory drzew liściastych, ale nie odżywia się ich tkankami.
B.heterotrofem,
3.odżywia się tkankami martwych drzew liściastych.
Wybierz odpowiedź
Wybierz drugą część odpowiedzi
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Ustal źródło węgla: gotowe związki drewna czy dwutlenek węgla wykorzystywany do autotrofii. Następnie doprecyzuj, co oznacza saprotrof.

Podpowiedź 2

Saprotrof wykorzystuje martwą materię organiczną. Nie wystarcza informacja, że rośnie na korze, bo to jedynie miejsce występowania.

Podpowiedź 3

Wybierz B3. Nie przypisuj grzybowi fotosyntezy ani nie nazywaj go pasożytem wyłącznie dlatego, że występuje na drzewie.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

B3

Zasady oceniania

1 pkt – za poprawne dokończenie zdania. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań za 1 pkt albo za brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Odpowiedź B3 wskazuje heterotrofię i korzystanie z martwych tkanek drewna. Soplówka jako saprotrof rozkłada gotową materię organiczną i pobiera produkty jej rozkładu, zamiast syntetyzować związki organiczne z CO₂ dzięki fotosyntezie. Samo przyczepienie do pnia nie opisuje źródła pokarmu. Trzeba też odróżnić saprotrofa korzystającego z martwej materii od pasożyta pobierającego zasoby kosztem żywych tkanek. Położenie na stojącym pniu samo nie rozstrzyga jego sposobu odżywiania.

Sprawdź kompletność rozwiązania

1 pkt – za poprawne dokończenie zdania. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań za 1 pkt albo za brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

Wybierz odpowiedź

W podstawie programowej

Saprotroficzne odżywianie grzyba. Zakres części: Wybierz odpowiedź.

  • PR:VII.2 — przedstawia czynności życiowe grzybów: odżywianie, oddychanie i rozmnażanie; planuje i przeprowadza doświadczenie wykazujące, że drożdże przeprowadzają fermentację alkoholową;

Wybierz drugą część odpowiedzi

W podstawie programowej

Saprotroficzne odżywianie grzyba. Zakres części: Wybierz drugą część odpowiedzi.

  • PR:VII.2 — przedstawia czynności życiowe grzybów: odżywianie, oddychanie i rozmnażanie; planuje i przeprowadza doświadczenie wykazujące, że drożdże przeprowadzają fermentację alkoholową;

Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: BIO-2022-CZERWIEC-F2015-Z19-3

Organizator: CKE

Działy: Grzyby

Organizmy: grzyby | rośliny

Zagadnienia: Ekologia organizmów

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania