Zadanie 19.2 — czerwiec 2022 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pkt
Materiał źródłowy do zadania

Soplówka bukowa (Hericium coralloides) jest grzybem z rodziny soplówkowatych (Hericiaceae). Rośnie jako saprotrof na drewnie stojących i leżących pni gatunków drzew liściastych. W Polsce spotykana jest głównie na drewnie buka (Fagus sylvatica), rzadziej na brzozie brodawkowatej (Betula pendula) i topoli osice (Populus tremula). Soplówka bukowa powoduje białą zgniliznę drewna, zwykle pni i dużych gałęzi.

Przez 10 dni hodowano w laboratorium soplówkę w warunkach różnej temperatury oraz na pożywkach o odmiennym pH, po czym zmierzono średnicę kolonii. Wyniki badań przedstawiono na poniższych wykresach.

Wykres 1: średnica kolonii grzybni w temperaturach około 11–35°C. Wartość rośnie do maksimum około 26–28°C, a następnie maleje do około 1 cm przy 35°C.
Wykres 2: średnica kolonii grzybni w zależności od pH 3–10. Największą średnicę, około 4 cm, odnotowano przy pH 5; po obu stronach tej wartości średnica jest mniejsza.

Na podstawie: J. Piętka, Czynna ochrona zagrożonych grzybów nadrzewnych w lasach, Warszawa 2013.

Odczytaj z wykresów i podaj wartość optimum temperatury i optimum odczynu podłoża dla wzrostu soplówki bukowej.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Odszukaj maksimum średnicy kolonii na każdym wykresie. To oznacza najkorzystniejsze warunki wzrostu w danym doświadczeniu.

Podpowiedź 2

Nie wybieraj brzegowych punktów, przy których wzrost jest jeszcze możliwy. Zakres tolerancji jest szerszy od optimum.

Podpowiedź 3

Podaj około 26°C i pH 5, ewentualnie dopuszczalne przedziały z odczytu. Pamiętaj o jednostce temperatury i braku jednostki pH.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Temperatura: 26 °C (24–28 °C). Odczyn podłoża: pH 5 (4,5–6,5).

Zasady oceniania

1 pkt – za poprawne odczytanie i podanie wartości optimum ekologicznego dla temperatury

i odczynu podłoża. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań za 1 pkt albo za brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Optimum temperatury wynosi około 26°C, a odczynu około pH 5; klucz dopuszcza odczyt zakresów odpowiednio 24–28°C i pH 4,5–6,5. Optimum odpowiada największemu wzrostowi kolonii po jednakowym czasie, nie najniższej temperaturze, w której grzyb jeszcze przeżywa. Należy odróżnić najlepszy punkt lub obszar od całego zakresu tolerancji. Wartość pH jest bez jednostki, natomiast temperaturę trzeba podać w stopniach Celsjusza.

Sprawdź kompletność rozwiązania

1 pkt – za poprawne odczytanie i podanie wartości optimum ekologicznego dla temperatury

i odczynu podłoża. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań za 1 pkt albo za brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

Temperatura

W podstawie programowej

Odczyt optimum temperatury i pH. Zakres części: Temperatura.

  • PR:XVII.1.3 — wyjaśnia, czym jest tolerancja ekologiczna;
  • PR:OG.III.2 — odczytuje, analizuje, interpretuje i przetwarza informacje tekstowe, graficzne, liczbowe;

Odczyn podłoża

W podstawie programowej

Odczyt optimum temperatury i pH. Zakres części: Odczyn podłoża.

  • PR:XVII.1.3 — wyjaśnia, czym jest tolerancja ekologiczna;
  • PR:OG.III.2 — odczytuje, analizuje, interpretuje i przetwarza informacje tekstowe, graficzne, liczbowe;

Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: BIO-2022-CZERWIEC-F2015-Z19-2

Organizator: CKE

Działy: Ekologia

Organizmy: grzyby | rośliny

Zagadnienia: Ekologia organizmów

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania