Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 20 · maj 2019 · Formuła 2015
Badano wpływ umiarkowanego (ekstensywnego) wypasania bydła na różnorodność gatunkową roślin w naturalnym zbiorowisku trawiastym (pampa) Ameryki Południowej. Porównano różnorodność gatunkową zbiorowiska, w którym rośliny były zgryzane przez roślinożerców, z różnorodnością gatunkową w takim samym zbiorowisku, które nie było wypasane.
Wyniki przedstawiono na wykresie.
Na podstawie: K. Falińska, Ekologia roślin, Warszawa 1996; O.E. Sala, The effect of herbivory on vegetation structure, http://www.agro.uba.ar/users/sala/
Zobacz oryginalny fragment CKE
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2019-maj-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.
Sformułuj wniosek na podstawie przedstawionych wyników badań.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Ustal, jakie dwa warianty porównano i co mierzono. Wniosek powinien wskazać kierunek wpływu na różnorodność konkretnego zbiorowiska.
Podpowiedź 2
Porównanie dotyczy umiarkowanego wypasu pampy i braku wypasu. Nie obejmuje gradientu intensywności ani wszystkich typów roślinności.
Podpowiedź 3
Napisz, że umiarkowany wypas zwiększał różnorodność gatunkową badanego zbiorowiska pampy. Unikaj twierdzenia „im większy wypas, tym większa różnorodność”.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
• Umiarkowany wypas bydła zwiększa różnorodność gatunkową wypasanego zbiorowiska trawiastego Ameryki Południowej.
• Wypas bydła zwiększa różnorodność gatunkową badanego zbiorowiska roślinnego.
• Zgryzanie roślin przez bydło ma pozytywny wpływ na różnorodność gatunkową pampy.
Uwaga: Nie uznaje się odpowiedzi, które nie odnoszą się do badanego zbiorowiska, np. „Umiarkowany wypas bydła zwiększa różnorodność gatunkową zbiorowisk roślinnych” oraz wniosków określających zależność monotoniczną, np. „Różnorodność gatunkowa tego zbiorowiska roślin zwiększa się wraz z intensywnością wypasu”.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Zasady oceniania
1 p. – za sformułowanie poprawnego wniosku, odnoszącego się do wpływu wypasu bydła na zwiększenie różnorodności gatunkowej badanego zbiorowiska. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Wniosek: umiarkowany wypas bydła zwiększał różnorodność gatunkową roślin badanego zbiorowiska pampy w porównaniu z brakiem wypasu. Określ zarówno czynnik, kierunek zmiany, jak i obiekt badania. Nie rozszerzaj wyniku na wszystkie zbiorowiska trawiaste ani na każdą intensywność wypasu. Porównano wypas umiarkowany z jego brakiem, więc nie wykazano, że coraz intensywniejszy wypas powoduje coraz większą różnorodność. Wniosek opisuje wynik; mechanizm konkurencji stanowi osobne wyjaśnienie.
Sprawdź kompletność rozwiązania
1 p. – za sformułowanie poprawnego wniosku, odnoszącego się do wpływu wypasu bydła na zwiększenie różnorodności gatunkowej badanego zbiorowiska. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Polecenie 20.1
W podstawie programowej
Wniosek o wpływie wypasu na różnorodność.
- PR:OG.II.5 — ocenia poprawność zastosowanych procedur badawczych oraz formułuje wnioski;
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2019-MAJ-F2015-Z20-1
Organizator: CKE
Działy: Różnorodność biologiczna, jej zagrożenia i ochrona
Organizmy: rośliny