Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 19 · maj 2019 · Formuła 2015
Babka nadmorska (Plantago maritima) w środowisku naturalnym występuje na siedliskach o różnej wilgotności, m.in. na bagnach, a także na murawach porastających klify nadmorskie. Zbadano wysokość roślin babki w obu populacjach na stanowiskach naturalnych, a następnie nasiona zebrane z roślin populacji bagiennej i klifowej wysiano na poletku doświadczalnym o średniej wilgotności gleby. Po pewnym czasie zmierzono wysokość wyhodowanych roślin.
W tabeli przedstawiono wyniki badań.
| Siedlisko populacji babki nadmorskiej | Średnia wysokość roślin [cm] | |
|---|---|---|
| na stanowisku naturalnym | hodowanych na poletku doświadczalnym | |
| bagno | 35,0 | 31,5 |
| murawa z klifu nadmorskiego | 7,5 | 20,7 |
Na podstawie C.J. Krebs, Ekologia, Warszawa 2011.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2019-maj-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.
Oceń, czy na podstawie przedstawionych wyników badań można sformułować wnioski podane w tabeli. Zaznacz T (tak), jeśli wniosek wynika z tych badań, albo N (nie) – jeśli z nich nie wynika.
| 1. Babka nadmorska ma szeroki zakres tolerancji pod względem wilgotności siedliska. | ||
| 2. Populacje babki nadmorskiej z bagien i z klifów należy zaklasyfikować do dwóch odrębnych gatunków. | ||
| 3. Dla babki nadmorskiej optymalne jest siedlisko o średniej wilgotności. |
Zobacz oryginalny fragment CKE
Wcześniej zapisana notatka
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Oddziel tolerowanie warunków od ich optymalności. Czy sama wysokość roślin wystarcza do wykazania odrębności dwóch gatunków?
Podpowiedź 2
Dane pokazują życie w siedliskach o różnej wilgotności. Nie badają izolacji rozrodczej, a wspólne poletko nie daje obu populacjom największej wysokości.
Podpowiedź 3
Zaznacz T, N, N. Uzasadniaj wyłącznie zakresem przedstawionych danych; odmienne fenotypy nie są automatycznie dowodem dwóch gatunków.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
1. – T, 2. – N, 3. – N
Zobacz oryginalny fragment CKE
Zasady oceniania
1 p. – za poprawną ocenę wszystkich trzech sformułowanych wniosków. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Poprawne oceny to T, N, N. Występowanie babki zarówno na bagnie, jak i na klifie oraz wzrost na poletku o pośredniej wilgotności wspierają wniosek o szerokiej tolerancji tego czynnika. Różnice wysokości nie dowodzą odrębności gatunkowej, bo mogą wynikać ze zmienności wewnątrz gatunku. Nie wykazano też optimum przy średniej wilgotności: rośliny bagienne były wyższe w naturze, a badanie nie obejmuje pełnej krzywej tolerancji ani wszystkich miar sprawności organizmu.
Sprawdź kompletność rozwiązania
1 p. – za poprawną ocenę wszystkich trzech sformułowanych wniosków. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
1. Babka nadmorska ma szeroki zakres tolerancji pod względem wilgotności siedliska.
W podstawie programowej
Ocena dopuszczalnych wniosków o tolerancji roślin. Zakres części: 1. Babka nadmorska ma szeroki zakres tolerancji pod względem wilgotności siedliska..
- PR:XVII.1.3 — wyjaśnia, czym jest tolerancja ekologiczna;
- PR:OG.II.5 — ocenia poprawność zastosowanych procedur badawczych oraz formułuje wnioski;
2. Populacje babki nadmorskiej z bagien i z klifów należy zaklasyfikować do dwóch odrębnych gatunków.
W podstawie programowej
Ocena dopuszczalnych wniosków o tolerancji roślin. Zakres części: 2. Populacje babki nadmorskiej z bagien i z klifów należy zaklasyfikować do dwóch odrębnych gatunków..
- PR:XVII.1.3 — wyjaśnia, czym jest tolerancja ekologiczna;
- PR:OG.II.5 — ocenia poprawność zastosowanych procedur badawczych oraz formułuje wnioski;
3. Dla babki nadmorskiej optymalne jest siedlisko o średniej wilgotności.
W podstawie programowej
Ocena dopuszczalnych wniosków o tolerancji roślin. Zakres części: 3. Dla babki nadmorskiej optymalne jest siedlisko o średniej wilgotności..
- PR:XVII.1.3 — wyjaśnia, czym jest tolerancja ekologiczna;
- PR:OG.II.5 — ocenia poprawność zastosowanych procedur badawczych oraz formułuje wnioski;
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2019-MAJ-F2015-Z19-2
Organizator: CKE
Działy: Ekologia
Organizmy: rośliny
Zagadnienia: Ekologia organizmów