Materiał źródłowy do zadania
Mchy pokrywają glebę dużymi, zwartymi darniami. Na zdjęciu przedstawiono fragment pewnej komórki mchu złotowłosa strojnego. Literami oznaczono: m – mitochondria, v – wakuole, c – chloroplasty, g – krople tłuszczu zawarte w cytoplazmie.
Przeprowadzono obserwację, której celem było określenie odporności złotowłosa strojnego na niską temperaturę. Wiosną i zimą zmierzono zawartość chlorofilu i aktywność fotosyntetyczną tkanki, której komórkę przedstawiono na powyższym zdjęciu.
Wyniki badania podano w tabeli.
| Pora roku | Temperatura powietrza [°C] | Zawartość chlorofilu [µg/g świeżej masy] | Aktywność fotosyntetyczna [µmol O2/g świeżej masy] |
|---|---|---|---|
| wiosna | +2 | 2,53 | 125,12 |
| zima | –5 | 2,17 | 115,13 |
Na podstawie: N. Ljube, M. Wrischer, T. Prebeg, Z. Devide. Structural changes […] of the moss Polytrichum formosum […], „Acta Bot. Croat.” 64, 2005.
Wybierz i zaznacz właściwe dokończenie zdania spośród A–B oraz jego poprawne uzasadnienie wybrane spośród 1.–3.
Na podstawie wyników obserwacji można stwierdzić, że złotowłos strojny
| A. | jest odporny na niską temperaturę, | ponieważ | 1. | w temperaturze poniżej 0 °C w komórkach ustaje fotosynteza. |
| 2. | zimą gametofit zamiera i nie może zachodzić fotosynteza. | |||
| B. | nie jest odporny na niską temperaturę, | |||
| 3. | zimą fotosynteza zachodzi na poziomie tylko niewiele niższym niż wiosną. |
Wcześniej zapisana notatka
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Porównaj aktywność fotosyntetyczną w obu porach roku. Czy przy temperaturze poniżej zera wynik wynosi zero?
Podpowiedź 2
Zimą roślina nadal wydziela tlen, a wartość jest tylko trochę niższa od wiosennej. To nie pasuje do obumarcia gametofitu.
Podpowiedź 3
Zaznacz A i 3: odporność na badaną niską temperaturę oraz zachowanie fotosyntezy na poziomie niewiele niższym niż wiosną.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
A 3.
Zasady oceniania
1 p. – za prawidłowe zaznaczenie dokończenia zdania. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Wybierz A i 3. Zimą przy −5°C aktywność fotosyntetyczna wynosiła 115,13, a wiosną przy +2°C 125,12 µmol O₂ na gram świeżej masy. Spadek jest niewielki, a fotosynteza nie ustała. Dane wspierają odporność złotowłosa na badane niskie temperatury. Nie wynika z nich całkowita niewrażliwość na mróz ani odporność na dowolnie niską temperaturę. O zachowaniu aktywności świadczy bezpośredni pomiar procesu, a nie samo pozostawanie chlorofilu w tkance.
Sprawdź kompletność rozwiązania
1 p. – za prawidłowe zaznaczenie dokończenia zdania. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Wybierz odpowiedź
W podstawie programowej
Wniosek o tolerancji temperaturowej z fotosyntezy. Zakres części: Wybierz odpowiedź.
- PR:OG.II.5 — ocenia poprawność zastosowanych procedur badawczych oraz formułuje wnioski;
- PR:IX.4.4 — analizuje wpływ czynników zewnętrznych i wewnętrznych na przebieg procesu fotosyntezy; planuje i przeprowadza doświadczenie wykazujące wpływ temperatury i natężenia światła na intensywność fotosyntezy;
Wybierz drugą część odpowiedzi
W podstawie programowej
Wniosek o tolerancji temperaturowej z fotosyntezy. Zakres części: Wybierz drugą część odpowiedzi.
- PR:OG.II.5 — ocenia poprawność zastosowanych procedur badawczych oraz formułuje wnioski;
- PR:IX.4.4 — analizuje wpływ czynników zewnętrznych i wewnętrznych na przebieg procesu fotosyntezy; planuje i przeprowadza doświadczenie wykazujące wpływ temperatury i natężenia światła na intensywność fotosyntezy;
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2019-CZERWIEC-F2015-Z4-2
Organizator: CKE
Działy: Różnorodność roślin
Organizmy: rośliny | zwierzęta
Procesy: fotosynteza | rozmnażanie
Zagadnienia: Fotosynteza | Rośliny lądowe i wtórnie wodne