Materiał źródłowy do zadania
Głowonogi wyróżniają się spośród pozostałych mięczaków m.in. układem krążenia zbudowanym z systemu naczyń krwionośnych, z których krew prawie nigdzie nie wylewa się do jamy ciała. W układzie tym występują serce oraz dwa tzw. serca skrzelowe, będące kurczliwymi odcinkami naczyń krwionośnych. Poniżej przedstawiono budowę zewnętrzną jednego z przedstawicieli głowonogów oraz budowę układu krwionośnego głowonogów, gdzie jasnym i ciemnym kolorem oznaczono krew różniącą się stopniem utlenowania.
Uwaga: Nie zachowano proporcji wielkości rysunków.
Na podstawie: C.L. Reiber, I.J. McGaw, A Review of the „Open” and „Closed” Circulatory Systems: New Terminology for Complex Invertebrate Circulatory Systems in Light of Current Findings, „International Journal of Zoology”, Volume 2009; http://port-capbreton.fr/media/Encornet.jpg
Zaznacz właściwe dokończenie zdania wybrane spośród A–B oraz jego poprawne uzasadnienie wybrane spośród 1.–3.
Pod względem funkcji pełnionej w układzie krążenia serca skrzelowe głowonogów można uznać za analogiczne do
| A. | lewej części | serca człowieka, ponieważ | 1. | pompują krew odtlenowaną do narządów wymiany gazowej. |
| 2. | pompują krew natlenowaną do serca. | |||
| B. | prawej części | |||
| 3. | pompują krew natlenowaną do tkanek ciała. |
Wcześniej zapisana notatka
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Prześledź krew przed pobraniem tlenu. Która część ludzkiego serca wysyła ją do płuc, a nie do tkanek całego ciała?
Podpowiedź 2
Serca skrzelowe zasilają skrzela krwią wymagającą natlenowania. Prawa komora spełnia analogiczną funkcję wobec płuc.
Podpowiedź 3
Zaznacz B1: prawa część serca i tłoczenie odtlenowanej krwi do narządów wymiany gazowej. Odpowiedź oprzyj na kierunku przepływu.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
B1.
Zasady oceniania
1 p. – za zaznaczenie właściwego dokończenia zdania i poprawnego jego uzasadnienia. 0 p. – za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Wybierz B i 1: serca skrzelowe są funkcjonalnie analogiczne do prawej części serca człowieka, ponieważ tłoczą odtlenowaną krew do narządu wymiany gazowej. U głowonoga kierują ją ku skrzelom, a prawa komora człowieka ku płucom. Rozstrzyga więc rola w obiegu, nie nazwa narządu ani jego pochodzenie. Lewa część serca człowieka wysyła natlenowaną krew do tkanek, co odpowiada innej funkcji. Nie utożsamiaj każdej tętnicy z krwią natlenowaną.
Sprawdź kompletność rozwiązania
1 p. – za zaznaczenie właściwego dokończenia zdania i poprawnego jego uzasadnienia. 0 p. – za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Wybierz odpowiedź
W podstawie programowej
Funkcjonalne porównanie obiegu skrzelowego i płucnego. Zakres części: Wybierz odpowiedź.
- PR:XI.2.3.m — przedstawia rodzaje układów krążenia u zwierząt (otwarte, zamknięte) oraz wykazuje związek między budową układu krążenia a jego funkcją u poznanych grup zwierząt,
- PR:XI.2.3.p — przedstawia budowę serca człowieka oraz krążenie krwi w obiegu płucnym i ustrojowym,
Wybierz drugą część odpowiedzi
W podstawie programowej
Funkcjonalne porównanie obiegu skrzelowego i płucnego. Zakres części: Wybierz drugą część odpowiedzi.
- PR:XI.2.3.m — przedstawia rodzaje układów krążenia u zwierząt (otwarte, zamknięte) oraz wykazuje związek między budową układu krążenia a jego funkcją u poznanych grup zwierząt,
- PR:XI.2.3.p — przedstawia budowę serca człowieka oraz krążenie krwi w obiegu płucnym i ustrojowym,
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2018-MAJ-F2015-Z9-1
Organizator: CKE
Działy: Funkcjonowanie zwierząt
Organizmy: człowiek
Zagadnienia: Wymiana gazowa i krążenie