Materiał źródłowy do zadania
Na poniższym wykresie przedstawiono wyniki badania, którego celem było określenie czynników wpływających na bogactwo gatunkowe wybranych wysp Karaibów.
Na podstawie: Philip J. Darlington Jr, Zoogeography: The Geographic Distribution of Animals, 1980.
Sformułuj wniosek na podstawie przedstawionych wyników.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Sprawdź opisy i skale obu osi. Czy większej powierzchni odpowiada więcej gatunków i czy zwykła proporcjonalność wynika ze skali logarytmicznej?
Podpowiedź 2
Punkty pokazują wzrost bogactwa płazów i gadów wraz z powierzchnią. Nie trzeba dopisywać niezbadanego mechanizmu ani stałego współczynnika proporcji.
Podpowiedź 3
Napisz: im większa powierzchnia badanej wyspy, tym większa liczba gatunków płazów i gadów. Nie dodawaj „wprost proporcjonalnie”.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
• Wielkość wyspy jest czynnikiem wpływającym na bogactwo gatunkowe płazów i gadów wysp Karaibów.
• Różnorodność gatunkowa płazów i gadów zależy od wielkości powierzchni wyspy.
• Wraz ze wzrostem powierzchni wysp wzrasta liczba gatunków płazów i gadów.
• Im większa powierzchnia wyspy, tym większa różnorodność gatunkowa badanych kręgowców.
• Im mniejsza powierzchnia wyspy, tym mniejsza różnorodność gatunkowa płazów i gadów.
Uwaga: Nie uznaje się odpowiedzi określających zależność między powierzchnią wyspy a liczbą gatunków jako wprost proporcjonalną, ponieważ na wykresie obie skale są logarytmiczne.
Zasady oceniania
1 p. – za sformułowanie poprawnego wniosku, odnoszącego się do wpływu wielkości powierzchni wyspy na bogactwo gatunkowe płazów i gadów. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Większe badane wyspy Karaibów charakteryzowały się większą liczbą gatunków płazów i gadów. Wniosek określa dodatnią zależność między powierzchnią wyspy a bogactwem gatunkowym tych grup. Nie nazywaj jej wprost proporcjonalną: obie osie są logarytmiczne, więc prostoliniowy przebieg w takim układzie nie oznacza stałego przyrostu liczby gatunków na jednostkę powierzchni. Sam wykres obserwacyjny nie rozdziela wszystkich możliwych przyczyn; do sformułowania wniosku wystarcza prawidłowo wskazany kierunek zależności dla badanych organizmów.
Sprawdź kompletność rozwiązania
1 p. – za sformułowanie poprawnego wniosku, odnoszącego się do wpływu wielkości powierzchni wyspy na bogactwo gatunkowe płazów i gadów. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Polecenie 21.1
W podstawie programowej
Wniosek o powierzchni wyspy i bogactwie gatunkowym.
- PR:OG.II.5 — ocenia poprawność zastosowanych procedur badawczych oraz formułuje wnioski;
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2018-MAJ-F2015-Z21-1
Organizator: CKE
Działy: Różnorodność biologiczna, jej zagrożenia i ochrona