Materiał źródłowy do zadania
Spośród wielu substancji chemicznych, które przedostają się do środowiska morskiego, wysoką toksycznością i trwałością cechują się polichlorowane bifenyle (PCB). Wchłanianie PCB przez organizmy następuje w różny sposób, ale najwięcej PCB przyjmują one wraz ze spożywanym pokarmem. Na schemacie przedstawiono fragment sieci pokarmowej ekosystemu Bałtyku oraz stężenie PCB [µg/kg] w różnych organizmach tworzących tę sieć.
Na podstawie: M. Szymelfenig, J. Urbański, Morze Bałtyckie – o tym warto wiedzieć, Gdynia 2008.
Wypisz ze schematu dwa przykłady organizmów, między którymi występuje konkurencja międzygatunkowa.
1. i
2. i
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Poszukaj jednego zasobu, od którego strzałki prowadzą do dwóch różnych konsumentów. Tacy konsumenci mogą konkurować o ten sam pokarm.
Podpowiedź 2
Okoń jest pokarmem mewy i perkoza. Skorupiaki są zasobem dla edredona i okonia; to druga para konkurentów.
Podpowiedź 3
Wpisz mewa i perkoz oraz edredon i okoń. Sprawdź wspólny pokarm każdej pary zamiast wybierać relację drapieżnik–ofiara.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
• mewa i perkoz
• chełbia i śledź
• alka i mewa
• edredon i okoń
Zasady oceniania
1 p. – za prawidłowe podanie dwóch przykładów organizmów, między którymi występuje konkurencja międzygatunkowa. 0 p. – za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Przykładowe pary to mewa i perkoz oraz edredon i okoń. Mewa i perkoz korzystają z okonia jako wspólnego zasobu pokarmowego, natomiast edredon i okoń zjadają skorupiaki wskazane na schemacie. Wspólny pokarm pozwala wskazać potencjalną konkurencję, zwłaszcza gdy jego dostępność jest ograniczona. Nie wybieraj jedynie dwóch sąsiadujących organizmów połączonych strzałką, bo taka para może oznaczać drapieżnika i ofiarę. Polecenie wymaga dwóch przykładów par, czyli łącznie dwóch zestawień konkurentów.
Sprawdź kompletność rozwiązania
1 p. – za prawidłowe podanie dwóch przykładów organizmów, między którymi występuje konkurencja międzygatunkowa. 0 p. – za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Polecenie 20.2
W podstawie programowej
Konkurencja o wspólny pokarm w sieci.
- PR:XVII.3.2 — przedstawia skutki konkurencji wewnątrzgatunkowej i międzygatunkowej;
- PR:XVII.3.6 — określa zależności pokarmowe w ekosystemie na podstawie analizy fragmentów sieci pokarmowych; przedstawia zależności pokarmowe w biocenozie w postaci łańcuchów pokarmowych;
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2018-MAJ-F2015-Z20-2
Organizator: CKE
Działy: Ekologia
Zagadnienia: Ekologia ekosystemu. Ochrona i gospodarka ekosystemami